Automatyzacja ewidencji różnic podatkowych na potrzeby JPK CIT w Softlab ERP – część 4 – różnice kursowe od środków pieniężnych

< Wróć do poprzedniej strony | 2 września, 2026 54832

W części 4 artykułów związanych z automatyzacją ewidencji różnic podatkowych przedstawione zostaną przykłady księgowania zrealizowanych i bilansowych różnic kursowych od środków pieniężnych, w których zaprezentowano przeklasyfikowanie różnic podatkowych z wyceny bilansowej.

Zachęcamy do zapoznania się z poprzednimi artykułami z cyklu:

Spis treści
1. Potrzeba biznesowa
2. Jak wyglądało to wcześniej
3. Jak to usprawniliśmy
4. Przykład związany z księgowaniem różnic kursowych od środków pieniężnych
5. Korzyści

Potrzeba biznesowa

Wprowadzenie obowiązku raportowania w pliku JPK KR PD danych związanych z rozliczeniem podatku dochodowego CIT , a w szczególności podział różnic przejściowych w zależności od roku ich powstania: albo w roku bieżącym albo w latach ubiegłych albo w przyszłości, wymusiło na działach księgowych zmiany w księgowaniu wielu operacji księgowych, w tym różnic kursowych od środków pieniężnych.

Jak wyglądało to wcześniej

System Softlab ERP wspiera naliczanie zrealizowanych i bilansowych różnic kursowych od środków pieniężnych, z uwzględnieniem różnic podatkowych na potrzeby rozliczeń podatku CIT.

Zrealizowane różnice kursowe od środków pieniężnych są księgowane w koszty lub przychody finansowe i nie powodują powstania różnic podatkowych, natomiast bilansowe różnice kursowe – w zależności od przyjętej metody (rachunkowa, podatkowa) – mogą powodować powstanie przejściowych różnic podatkowych i potrzebę ich rozliczenia w momencie realizacji (wypłaty) .

W systemie Softlab ERP storno różnic kursowych z wyceny bilansowej dokonywane jest pod datą 1 stycznia roku następnego. W poprzednich wersjach systemu różnice podatkowe wynikające z wyceny były oznaczane i rozliczane jako różnice przejściowe PR. Powstanie różnicy podatkowej PR następowało w momencie księgowania wyceny bilansowej, a jej rozliczenie w momencie stornowania wyceny. To rozwiązanie przestało wystarczać po wprowadzeniu obowiązkowego raportowania JPK CIT i raportowania różnic przejściowych w zależności od roku ich powstania, czyli w podziale na

  • różnice roku bieżącego (oznaczane jako PR) – czyli przychody/koszty nie podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym,
  • różnice lat ubiegłych (PX) czyli przychody/koszty podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, które zostały ujęte w księgach rachunkowych w ubiegłych latach.

Jak to usprawniliśmy

Dokonano zmian w procedurach do naliczania i księgowania zrealizowanych oraz bilansowych różnic kursowych od środków pieniężnych. Zmiany dotyczą:

Schematu księgowania BLRK – Bilansowe różnice kursowe od środków pieniężnych oraz procedury Bilansowe różnice kursowe wg kolejki. Wprowadzono nowe symbole księgujące dla symbolu klasyfikatora oraz daty bilansowej, ich użycie usprawnia rozliczanie kont pozabilansowych wg klasyfikatorów.

Procedur do naliczania i księgowania bilansowych różnic kursowych od środków pieniężnych w zakresie stornowania zapisów w następnym okresie. Do tej pory stornowanie odbywało się poprzez automatyczne utworzenie dokumentu storna zawierającego zapisy z odwrotnym znakiem. Obecnie taka możliwość również istnieje, a dodatkowo można wskazać schemat księgowania dla storna.

Schematu księgowania QURK – Zrealizowane różnice kursowe od środków pieniężnych oraz procedury Zrealizowane różnice kursowe wg kolejki. Tu również dodano nowe symbole księgujące zawierające symbol klasyfikatora, kwotę, kurs, konta z wyceny bilansowej. Do schematu dodano nowe linijki związane z odwróceniem wyceny bilansowej i rozliczeniem przejściowych różnic podatkowych. Jeśli nie było wyceny bilansowej, to dokument zrealizowanych różnic kursowych zawiera tylko linijki z zapisami na kontach przychodowych lub kosztowych, natomiast jeśli zrealizowane różnice kursowe są naliczane w kolejnym roku i była wycena bilansowa, to dokument zrealizowanych różnic kursowych zawiera linijki z zapisami na kontach przychodowych lub kosztowych oraz linijki z odwróceniem wyceny bilansowej i rozliczeniem różnic PR i PX. Różnice kursowe PR, które były stornowane na początku roku, w dokumencie ZRKQ są eliminowane, a różnice kursowe PX są rozliczane (znak minus).

Przykład związany z księgowaniem różnic kursowych od środków pieniężnych

W przykładzie użyto następujących kont księgowych (tabela 1):

Tabela . Konta księgowe dla różnic kursowych

Symbol konta Opis konta Rodzaj konta Znacznik podatkowy
751/3/34 Przychody z operacji finansowych – Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe dodatnie zrealizowane – dla środków pieniężnych

 Przychodowe
751/3/35 Przychody z operacji finansowych – Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe dodatnie niezrealizowane – dla środków pieniężnych

 Przychodowe
P/PR/751/3/34 Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – Różnice przejściowe w bieżącym roku – Przychody z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe dodatnie zrealizowane – dla środków pieniężnych

 Pozabilansowe PD2_PB
P/PX/751/3/34 Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – Przychody/Koszty podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych – Przychody z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe dodatnie zrealizowane – dla środków pieniężnych

 Pozabilansowe PD3_PB
P/PR/751/3/35 Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – Różnice przejściowe w bieżącym roku – Przychody z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe dodatnie niezrealizowane – dla środków pieniężnych

 Pozabilansowe PD2_PB
P/PX/751/3/35 Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – Przychody/Koszty podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych – Przychody z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe dodatnie niezrealizowane – dla środków pieniężnych

 Pozabilansowe PD3_PB
756/3/34 Koszty z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe ujemne zrealizowane – dla środków pieniężnych

 Przychodowe
756/3/35 Koszty z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych – Różnice kursowe ujemne niezrealizowane – dla środków pieniężnych

 Przychodowe
P/PR/756/3/34 Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – Różnice przejściowe w bieżącym roku – Koszty z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe ujemne zrealizowane – dla środków pieniężnych

 Pozabilansowe PD5_PB
P/PX/756/3/34 Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – Przychody/Koszty podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych – Koszty z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe ujemne zrealizowane – dla środków pieniężnych

 Pozabilansowe PD6_PB
P/PR/756/3/35 Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – Różnice przejściowe w bieżącym roku – Koszty z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe ujemne niezrealizowane – dla środków pieniężnych

 Pozabilansowe PD5_PB
P/PX/756/3/35 Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – Przychody/Koszty podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych – Koszty z operacji finansowych –

Od jednostek pozostałych –

Różnice kursowe ujemne niezrealizowane – dla środków pieniężnych

 Pozabilansowe PD6_PB
RPD/K02 Przychody niepodlegające opodatkowaniu w roku bieżącym Pozabilansowe
RPD/K03 Przychody podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych Pozabilansowe
RPD/K05 Koszty nieuznawane za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku Pozabilansowe
RPD/K06 Koszty uznawane za koszty uzyskania przychodów w roku bieżącym, ujęte w księgach lat ubiegłych Pozabilansowe

Poniższa tabela przedstawia operacje księgowe i przykładowy sposób ich zaksięgowania w systemie Softlab ERP, przy założeniu, iż wycena bilansowa jest automatycznie stornowana w następnym dniu .

W przedstawionym przykładzie przejściowe różnice podatkowe PR powstają w momencie wyceny bilansowej (na koniec roku), 1 stycznia następnego roku są automatyczne stornowane (również z rodzajem PR). Rozliczenie i przeklasyfikowanie różnic podatkowych PR na PX następuje w momencie powstania przychodu/kosztu podatkowego, a więc podczas księgowania zrealizowanych różnic kursowych w następnym roku.

Tabela . Operacje dla przykładu

Rys. . Dokument zrealizowanych różnic kursowych z dnia 2025-11-30

Rys. . Dokument bilansowych różnic kursowych – 2025-12-31

Rys. . Dokument BZ z 2025-12-31 zawierający przeniesienie różnic podatkowych na konta RPD i zamknięcie kont P/PR

Rys. . Dokument storna bilansowych różnic kursowych – 2026-01-01

Rys. . Dokument zrealizowanych różnic kursowych z dnia 2026-01-31 zawierający rozliczenie różnic podatkowych z wyceny bilansowej

Rys. . Bilansowe różnice kursowe od środków pieniężnych – dokument z dnia 31.12.2026

Rys. . Dokument bilansu zamknięcia z 2026-12-31 -przeksięgowanie różnic podatkowych na konta RPD

Rys. . JPK KR PD za rok 2026 – węzeł RPD

Rys. . Dokument zrealizowanych różnic kursowych z dnia 2027-01-31

Rys. . Dokument bilansu zamknięcia z 2027-12-31 -przeksięgowanie różnic podatkowych na konta RPD

Korzyści

  • Oszczędność czasu działu księgowości: automatyczne księgowanie i rozliczanie różnic podatkowych w tle eliminuje ręczne odtwarzanie pozycji w arkuszach, szczególnie pracochłonne przy różnicach kursowych na przełomie roku.

Pełną informację o Softlab ERP by Asseco można znaleźć na stronie https://assecobs.pl/softlab/.

Autor wpisu: Jolanta Socha