1 stycznia 2023 r. wchodzą w życie przepisy, które pozwolą firmom łączyć się w grupy i wspólnie rozliczać VAT.

Zgodnie z nową definicją ustawową zawartą w Ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (zwanej dalej ustawą o VAT), grupa VAT to grupa podmiotów powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, która jest zarejestrowana jako podatnik podatku VAT. Od 1 stycznia 2023 r. krajowe podmioty gospodarcze oraz polskie oddziały zagranicznych podmiotów, które będą spełniać odpowiednie kryteria, będą mogły tworzyć grupy VAT.

Zmiany obejmują następujące kwestie:

• Transakcje pomiędzy członkami grupy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (art. 8c ust. 1 ustawy o VAT), natomiast jeśli któryś z członków grupy wykona usługę lub dokona dostawy na rzecz podmiotu spoza grupy, to czynność ta będzie potraktowana jak czynność wykonana przez grupę (art. 8c ust. 2 ustawy o VAT). Jeżeli któryś z członków grupy zakupi towar lub usługę od podmiotu spoza grupy, to będzie jednoznaczne z tym, że zakupu dokonała grupa VAT (art. 8c ust. 3 ustawy o VAT).
• Grupa VAT będzie składała jeden zbiorczy JPK_VAT z deklaracją.
• Dzięki utworzeniu grupy VAT podatnicy będą mogli osiągnąć zarówno korzyści podatkowe (zmniejszenie obciążenia podatkiem VAT), jak i administracyjne (poprzez zmniejszenie ilości transakcji podlegających zaraportowaniu oraz udokumentowaniu).

Jak jest teraz?

Obecnie podatnicy powiązani finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie rozliczani są odrębnie przy zastosowaniu wymogów obowiązujących dla podmiotów od siebie niezależnych, czyli mają obowiązek wystawiania sobie faktury VAT, odrębnego składania pliku JPK_VAT, który zawiera deklarację VAT i ewidencję. Obowiązuje np. weryfikacja kontrahenta w wykazie podatników VAT (tzw. biała lista) czy stosowanie mechanizmu podzielonej płatności (split payment), choć gospodarczo i ekonomicznie podmioty te stanowią jedność.

Co się zmieni po utworzeniu grupy VAT?

Po utworzeniu grupy VAT podmioty wchodzące w jej skład utracą status podatników VAT i zostaną wykreślone z białej listy jako czynni podatnicy VAT. Zamiast tego na liście zostanie umieszczony nowy czynny podatnik: Grupa VAT. Będzie on posługiwał się nowym numerem identyfikacji podatkowej (NIP) oraz nową nazwą (danymi nadanymi podczas rejestracji grupy). W transakcjach zakupu i sprzedaży z podmiotami zewnętrznymi każdy z członków grupy będzie musiał posługiwać się numerem NIP nadanym grupie, natomiast transakcje wewnątrz grupy nie będą podlegały podatkowi od towarów i usług. Powyższe zmiany będzie trzeba uwzględnić podczas obiegu dokumentów oraz w polityce fakturowania.

Podmioty stanowiące grupę nie będą musiały wystawiać sobie faktur sprzedaży. Z uzasadnienia do ustawy wprowadzającej Polski Ład wynika, że udokumentowanie transakcji pomiędzy członkami grupy będzie mogło się odbyć za pomocą noty księgowej.

Dla transakcji wewnątrzgrupowych przestanie obowiązywać konieczność stosowania mechanizmu podzielonej płatności czy weryfikacji kontrahenta w wykazie podatników.

Jedną z głównych korzyści dla podatników tworzących grupy VAT ma być uproszczenie składania comiesięcznych plików JPK VAT z deklaracją. Grupa VAT ma składać jeden zbiorczy JPK_VAT z deklaracją, a co za tym idzie – poszczególne spółki nie będą musiały składać oddzielnych JPK_VAT. Jednak zmiana ta spowoduje konieczność dostosowania systemów informatycznych obsługujących tworzenie i wysyłkę tychże plików.

W zakresie podatku dochodowego członkowie grupy nadal będą prowadzić osobne rozliczenia, a więc grupa VAT nie spowoduje likwidacji prowadzonych przez te podmioty działalności gospodarczych – poza podatkiem VAT podmioty tworzące grupę VAT będą dalej funkcjonować odrębnie.

Zmiany dotyczące grup VAT obejmą również zakupy przeznaczone do sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej rozliczane współczynnikiem proporcji, ze względu na nieopodatkowane transakcje pomiędzy członkami grupy.

Planowane zmiany w systemie Softlab ERP

Prace w systemie Softlab ERP związane z dostosowaniem modułu JPK do opisywanych zmian nadal trwają. Szczegółowa lista zmian zostanie opublikowana w kolejnych artykułach z tej serii.

Autor wpisu: Jolanta Socha