Zmiany w ZUS

System Softlab HR by Asseco dostosowano do zmian w zasiłkach chorobowych, wprowadzonych ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw.

Są to następujące zmiany:

  • ·         zaliczenie okresów niezdolności do pracy do jednego okresu zasiłkowego,

    ·         ponowne ustalenie podstawy wymiaru zasiłku,

    ·         podwyższenie wysokości zasiłku chorobowego za pobyt w szpitalu do 80%,

    ·         doprecyzowanie przepisów dotyczących zrównania zdarzenia z wypadkiem przy pracy.

Ponadto zmianie uległy niektóre kody tytułów ubezpieczeń, wykorzystywane przy wypełnianiu dokumentów ubezpieczeniowych. Zmiany te wprowadziło rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 16 grudnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów. Powstały nowe kody tytułu ubezpieczenia:

  • ·         22 50 – osoba powołana do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, która z tego tytułu pobiera wynagrodzenie;

    ·         23 30 – małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

1. Zaliczenie okresów niezdolności do pracy do jednego okresu zasiłkowego

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni.

Nowelizacja zmienia art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, który przyjmuje brzmienie:

Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzednich niezdolności do pracy, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. Do okresu zasiłkowego nie wlicza się okresów niezdolności do pracy przypadających przed przerwą nie dłuższą niż 60 dni, jeżeli po przerwie niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży.

Oznacza to, że od 1 stycznia 2022 r. w przypadku przerwy w niezdolności do pracy nieprzekraczającej 60 dni, do jednego okresu zasiłkowego będą wliczane wszystkie okresy niezdolności do pracy niezależnie od ich przyczyny. Wyjątek stanowi niezdolność do pracy w trakcie ciąży – do okresu zasiłkowego nie będą wliczane okresy niezdolności do pracy przypadające przed przerwą wynoszącą do 60 dni, jeżeli po przerwie niezdolność do pracy wystąpi w trakcie ciąży.

Opisywane zmiany ilustrują poniższe rysunki.

Dotychczas dla nowego kodu choroby okres zasiłkowy był wyznaczany na nowo. Poniższy rysunek obrazuje tę sytuację – od 01.08.2021 r. pracownik ma wyznaczony nowy okres zasiłkowy.

Rys. Zasiłki oraz wynagrodzenia za czas choroby, nowy kod choroby i nowy okres zasiłkowy (wyznaczony według przepisów obowiązujących do 31.12.2021)

Od 1 stycznia 2022 r., niezależnie od kodu choroby, jej czas trwania jest zliczany do jednego okresu zasiłkowego, czyli dla nowego kodu choroby ciągłość okresu zasiłkowego jest kontynuowana. Poniższy rysunek obrazuje tę sytuację: absencja rozpoczynająca się 12.05.2022 r. mimo nowego kodu choroby jest wliczana do jednego okresu zasiłkowego zawierającego poprzednie nieobecności zasiłkowe.

Rys. Zasiłki oraz wynagrodzenia za czas choroby, nowy kod choroby i „stary” okres zasiłkowy (wyznaczony według przepisów obowiązujących od 01.01.2022)

Wyjątkiem jest choroba w trakcie ciąży, w takiej sytuacji jest wyznaczany nowy okres zasiłkowy. Poniższy rysunek obrazuje sytuację: od 01.07.2022 r. pracownica ma absencję zasiłkową w okresie ciąży, od dnia jej rozpoczęcia naliczany jest nowy okres zasiłkowy.

Rys. Zasiłki oraz wynagrodzenia za czas choroby, choroba w trakcie ciąży i nowy okres zasiłkowy (wyznaczony według przepisów obowiązujących od 01.01.2022)

2. Podwyższenie do 80% zasiłku chorobowego za czas pobytu w szpitalu

Na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów zasiłek chorobowy za czas pobytu w szpitalu wynosi 70% podstawy wymiaru. Nie dotyczy to okresu, za który pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego oraz pobytu w szpitalu w okresie ciąży.

Od 1 stycznia 2022 r. zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu będzie przysługiwał w wysokości 80% podstawy wymiaru.

Poniższy przykład pokazuje zasiłek chorobowy za czas pobytu w szpitalu przysługujący od 4.12.2021 w wysokości 70% podstawy wymiaru zasiłku.

Rys. Pracownicy – umowy(etaty) szczegół Zasiłki oraz wynagrodzenia za czas choroby, zasiłek chorobowy w wysokości 70% podstawy wymiaru

Od 1 stycznia 2022 r. zasiłek chorobowy za czas pobytu w szpitalu wynosić będzie 80% podstawy wymiaru. Pokazuje to absencja od 3 lutego 2022 r., pokazana na poniższym rysunku.

Rys. Pracownicy – umowy(etaty) szczegół Zasiłki oraz wynagrodzenia za czas choroby, zasiłek chorobowy 80%

3. Ponowne ustalenie podstawy wymiaru zasiłku

Od 1 stycznia 2022 roku podstawa wymiaru zasiłku nie będzie naliczana na nowo w sytuacji, gdy między okresami pobierania zasiłków (bez względu na ich rodzaj) nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy.

Rys. Pracownicy – umowy(etaty), szczegół Zasiłki oraz wynagrodzenia za czas choroby, zmiana podstawy po miesiącu przerwy między absencjami

4. Wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy w informacji ZUS IWA

Zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy w systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, od 18 września płatnicy składek muszą wykazywać w informacji ZUS IWA tzw. wypadki zrównane (tj. zdarzenia, które w zakresie uprawnień do świadczeń, np. zasiłku, są traktowane na równi z wypadkiem przy pracy). Nowe regulacje dotyczą przedsiębiorców, którzy zgłaszają do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych.

Rodzaje świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz warunki nabywania prawa do tych świadczeń oraz zasady i tryb przyznawania świadczeń, ustalania ich wysokości oraz zasady ich wypłaty określa ustawa z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Znowelizowany artykuł 3 ust.2 ustawy wskazuje, jakie zdarzenia można traktować na równi z wypadkiem przy pracy:

2. Na równi z wypadkiem przy pracy traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:

1) w czasie podróży służbowej w okolicznościach innych niż określone w ust. 1, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań;

2) podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;

3) przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.