Zmiany dotyczą sposobu zamknięcia kont pozabilansowych P na koniec roku i przeksięgowania obrotów na konta RPD w celu ich zaraportowania w pliku JPK_KR_PD. Wprowadzono modyfikacje w słowniku konfiguracyjnym Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego i procedurze Przeksięgowanie różnic podatkowych na konta pozabilansowe RPD tworzącej dokumenty Bilans zamknięcia i Bilans otwarcia. Modyfikacje związane są z wymaganiami klientów oraz potrzebą lepszego rozliczania kont klasyfikowanych.

Ewidencja na potrzeby rozliczenia podatku dochodowego prowadzona jest w systemie Softlab ERP z wykorzystaniem kont pozabilansowych P, na których rejestrowane są różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a wartościami podatkowymi. W opisywanych przykładach stosowane są następujące konta:

• P/TR/… – Trwałe różnice w kosztach\przychodach pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi.
• P/PR/… – Różnice przejściowe w kosztach\przychodach pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi.
• P/PX/… – Przychody/Koszty podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych.
• P/NP/… – Dochody (Przychody) wolne lub nie zaliczane do przychodów podatkowych lub w stosunku, do których przepisów ustawy o podatku dochodowym nie stosuje się oraz koszty związane z takimi przychodami.
• P/IN/… – Inne różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi – doliczenia do/odliczenia od dochodu do opodatkowania.

Zakłada się, że powstające w ciągu roku różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi są księgowane – ręcznie lub automatycznie – w zależności od ich rodzaju na konta pozabilansowe zespołu P.

Różnice przejściowe powstające w ciągu roku bieżącego powinny być zawsze księgowane na konta P/PR oznaczone znacznikami: PD4_PB (Koszty nieuznawane za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku) lub PD2_PB (Przychody niepodlegające opodatkowaniu w roku bieżącym). Natomiast różnice przejściowe dotyczące kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów w roku bieżącym, ujęte w księgach lat ubiegłych (PD5_PB) lub przychodów podlegających opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych (PD3_PB) powinny być księgowane na konta P/PX.

Mechanizm zakłada, że na koniec roku nierozliczone salda roczne bez BO z kont pozabilansowych P będą księgowane sumarycznie na konta RPD, a konta P będą zamykane (z wyjątkiem kont P/PX). Konta RPD są kontami pozabilansowymi zdefiniowanymi specjalnie na potrzeby wypełniania danych w węźle RPD pliku JPK_KR_PD. Analityki konta są tożsame z polami w tymże węźle.

W poprzedniej wersji opisywanego mechanizmu zakładano, że wszystkie konta P oraz RPD są rozdzielne, a procedura do przeksięgowywania kont P na konta RPD zamyka konta P i przeksięgowuje je na konta RPD. Jednocześnie tworzony jest dokument BO w następnym roku, który zawiera nierozliczone w zamykanym roku salda kont P/PX. Rozdzielność kont powodowała powstawanie nierozliczonych klasyfikatorów na kontach P/PX.

W obecnej wersji zmieniono założenia dotyczące rozdzielności kont związanych z przejściowymi różnicami podatkowymi – konta dla różnic typu PX mogą być rozdzielne albo nierozdzielne.Zalecana obecnie konfiguracja to konta nierozdzielne.

Uwaga! W przypadku, gdy konta P/PX są rozdzielne wymagane jest ich zamknięcie na koniec roku i utworzenie bilansu otwarcia w nowym roku. Gdy konta te są nierozdzielne, konta P/PX nie są zamykane i bilans otwarcia na tych kontach nie jest potrzebny. Wszystkie konta pozabilansowe P powinny być zamykane na koniec roku (z wyjątkiem kont P/PX, które będą zamykane lub nie) ze względu na rozliczenie klasyfikatorów.

Zmodyfikowano procedurę Przeksięgowanie różnic podatkowych na konta pozabilansowe RPD do przeksięgowania kont pozabilansowych i uzależniono jej działanie od rozdzielności kont P/PX.

Dokonano zmian w słowniku Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego oraz w procedurze Przeksięgowanie różnic podatkowych na konta pozabilansowe RPD służącej do przeksięgowania kont pozabilansowych P.

1. Słownik Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego

W oknie edycyjnym słownika konfiguracyjnego Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego wprowadzono nowe parametry:

• Szczegółowe zapisy z kont źródłowych – atrybut decyduje o zapisach na kontach docelowych i ich szczegółowości. Zapisy na kontach RPD mogą być sumaryczne – linijki dowodu są grupowane wg kont RPD i znaczników PD przypisanych do kont (wyłączony parametr) lub szczegółowe – linijki dowodu są grupowane wg znaczników PD, kont źródłowych oraz klasyfikatorów na kontach źródłowych.
• Czy przenosić saldo na BO – parametr decyduje, czy konta z danej pozycji będą tworzyły bilans otwarcia – powinien być zaznaczony dla kont P/PX tylko wówczas, gdy są one rozdzielne. W standardowej konfiguracji parametr jest nie jest zaznaczony.

Zmieniono także dostępne wartości dla atrybutu Przeksięgowanie kont źródłowych. Obecnie do wyboru są następujące opcje:

• Bez przeksięgowania – konta źródłowe nie są przeksięgowywane,
• Przeksięgowanie jednostronne – tylko konto źródłowe – konta źródłowe są zamykane jednostronnie na stronie wskazanej w parametrze (zapis z jednym kontem),
• Przeksięgowanie dwustronne – konto źródłowe i konto PX – konta źródłowe są zamykane z użyciem dwóch kont: konta źródłowego oraz konta PX. W standardowej wersji opcja ta jest wybrana dla kont P/PR.

Rys. 1. Słownik Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego – okno edycyjne

Poniżej przedstawiono słownik Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego wraz z nowymi parametrami.

Rys. 2. Słownik Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego

W celu prawidłowego ustalenia standardowych atrybutów do procedury Dodaj standardowe wpisy dodano nowy parametr Rozdzielne konta dla różnic PX. Parametr ten jest inicjowany na podstawie wpisów do tabeli Konta rozdzielne i decyduje o atrybutach tworzonych wpisów konfiguracyjnych.

Rys. 3. Procedura Dodaj standardowe wpisy – nowy parametr

Gdy parametr Rozdzielne konta dla różnic PX jest odznaczony, to wpisy nie mają pozycji z zaznaczoną opcją Dokument BO.

Rys. 4. Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego – konta PX nierozdzielne

W przypadku, gdy parametr jest zaznaczony, wymagany będzie dokument BO i wpisy wyglądają następująco:

Rys. 5. Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego – konta PX rozdzielne

2. Zmiany w procedurze Przeksięgowanie różnic podatkowych na konta pozabilansowe RPD

Zmodyfikowano procedurę Przeksięgowanie różnic podatkowych na konta pozabilansowe RPD dostępną w menu Zamknięcie okresu → Podatek CIT. Przed uruchomieniem procedury wymagana jest konfiguracja kont do przeksięgowania opisana powyżej w podrozdziale Słownik Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego.

Procedura do przeksięgowania kont pozabilansowych P na konta RPD działa obecnie według zmienionego algorytmu, czyli:

1. Tworzy dokument BZ (Bilans zamknięcia), w którym w zależności od konfiguracji znajdują się następujące zapisy:

• zapisy na kontach RPD (konta docelowe) – zapisy te są jednostronne, a kwota jest zależna od wpisów w słowniku konfiguracyjnym i wynika z obrotów z podanego w parametrach procedury okresu Data od i Data do lub sald rocznych (bez BO) na kontach źródłowych. Strona księgowania wynika również z wpisów w słowniku konfiguracyjnym od parametru o tej samej nazwie. Zapisy te mogą być sumaryczne (sumy wg znaczników PD) lub szczegółowe (sumy wg znaczników PD, kont źródłowych oraz klasyfikatorów). Możliwość zapisów szczegółowych to nowa funkcjonalność w procedurze i zależy od parametru Szczegółowe zapisy z kont źródłowych w słowniku konfiguracyjnym. Opis linijki dla tej grupy zapisów zawiera opis dowodu ewentualnie konto źródłowe i symbol klasyfikatora np. 1. Przeniesienie różnic podatkowych P na konta RPD – Przychody niepodlegające opodatkowaniu w roku bieżącym lub 1.Przeniesienie różnic podatkowych P na konta RPD – [konto: P/PR/751/14N] [klasyfikator: ODS/010/25/1/1].
• przeksięgowanie nierozliczonych różnic podatkowych PR na różnice podatkowe PX (zamknięcie kont P/PR) – zapisy są dwustronne, z jednej strony jest konto P/PR, a z drugiej konto PX. Wymagane specjalne oznaczenie w słowniku konfiguracyjnym Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego dla pozycji dotyczących różnic PR, czyli ustawienie wskaźnika Przeksięgowanie dwustronne – konto źródłowe i konto PX.
• Jest to nowa funkcjonalność. Kwota podobnie jak w poprzednim punkcie jest równa obrotom z okresu, a strona księgowania konta źródłowego wynika z parametru Strona księgowania. Opis linijki dla tej grupy zapisów zawiera tekst Zamknięcie konta oraz symbol konta źródłowego np. 2. Zamknięcie konta [P/PR/751/14N] – obroty z okresu.
• zamknięcie kont P (konta źródłowe) – zapisy są jednostronne, kwota zapisu wynika z konfiguracji:

• albo obroty roczne,
• albo saldo roczne,
• albo saldo (dla różnic PX).

• Zapisy te są dokonywane z kont źródłowych, które w słowniku konfiguracyjnym oznaczono rodzajem przeksięgowania = 1 (jednostronne) lub 2 (dwustronne). Opis linijki dla tej grupy zapisów zawiera tekst Zamknięcie konta oraz symbol konta źródłowego np. 3. Zamknięcie konta [P/PX/751/14N] – przeniesienie z P/PR/751/14N lub 4. Zamknięcie konta [P/PX/401/10] – saldo na koniec roku 2025.
• Zapisy są wykonywane po stronie określonej w parametrze Strona księgowania konta źródłowego. Zamykanie kont wykonywane jest według następującego algorytmu:

• Konta inne niż PR i PX są zamykane jednostronnie – w standardowej wersji po drugiej stronie niż obroty konta źródłowego,
• Konta PR są zamykane dwustronnie – druga strona to konto PX,
• Konta PX są zamykane tylko jeśli są rozdzielne i tworzony jest bilans otwarcia. Zamkniecie odbywa się w dwóch pozycjach: zamknięcie salda konta istniejącego przed przeksięgowaniem oraz zamknięcie pozycji wynikających z przeksięgowania PR na PX. Jeśli konta P/PX nie są rozdzielne to nie są zamykane.

2. Tworzy dokument bilans otwarcia (jeśli w parametrach procedury do przeksięgowania zaznaczono opcję Twórz BO:

• Tworzone są zapisy tylko na kontach oznaczonych w słowniku konfiguracyjnym Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego opcją Przenoś saldo na BO (w standardowej wersji są to konta P/PX).
• Kwota zapisu to saldo na koniec ubiegłego roku (saldo z pominięciem dokumentu BZ opisanego w poprzednim punkcie). Zapisy te są jednostronne ze szczegółowością konto, klasyfikator.
• Opis linijki zawiera tekst Bilans otwarcia przejściowych różnic podatkowych oraz symbol konta np. Bilans otwarcia przejściowych różnic podatkowych na koncie: P/PX/751/14N.
• Konta w dokumencie Bilans otwarcia są wyznaczane w oparciu o konfigurację konwersji kont.

Parametry procedury do przeksięgowywania nie uległy zmianie – zmieniono jedynie inicjowanie parametru Twórz BO.

W parametrach procedury Przeksięgowanie różnic podatkowych na konta pozabilansowe RPD podajemy okres, za jaki będą przeksięgowywane różnice podatkowe, dane dowodu wynikowego (bilans zamknięcia) oraz dane dowodu bilansu otwarcia na następny rok.

Rys. 6. Parametry procedury Przeksięgowanie różnic podatkowych na konta pozabilansowe RPD

Poniżej znajduje się opis parametrów procedury zgrupowanych w sekcjach:

• Przeksięgowanie za okres:

• Rok obrotowy – identyfikator roku obrotowego za który mają być przeksięgowane dane.
• Data od, Data do – data początkowa i końcowa roku obrotowego. Pola są inicjowane po wyborze roku i nie podlegają edycji.

• Dowód wynikowy (bilans zamknięcia) – parametry związane z dokumentem BZ:

• Rodzaj dowodu – rodzaj dowodu wynikowego w rejestrze Bilans zamknięcia lub Dowody. Dokument wynikowy będzie utworzony w rejestrze zgodnym z wybranym rodzajem dowodu.
• Twórz BZ – czy ma być utworzony dokument bilansu zamknięcia, czyli przeksięgowanie kont P na konta RPD.
• Data – data dowodu wynikowego.
• Przenieść do brulionu – czy dokument wynikowy ma być zaksięgowany (w brulionie).
• Opis dowodu.

• Dowód wynikowy (bilans otwarcia) – parametry związane z dokumentem BO:

• Rodzaj dowodu – rodzaj dowodu wynikowego w rejestrze Bilans otwarcia – na liście są też rodzaje dowodów z rejestru DOW. Można je również wybrać. Dokument wynikowy będzie utworzony w rejestrze zgodnym z wybranym rodzajem dowodu.
• Twórz BO – czy ma być utworzony dokument bilansu otwarcia, czyli dokument zawierający salda początkowe kont P/PX.
• Data – data dowodu wynikowego.

W oknie procedury dostępny jest przycisk Konfiguracja umożliwiający otwarcie słownika Konfiguracja kont dla rozliczenia podatku dochodowego, który został opisany rozdział wyżej.

Procedura tworzy jeden lub dwa dokumenty wynikowe: dokument bilansu zamknięcia i dokument bilansu otwarcia. W dokumencie bilansu zamknięcia tworzone są linijki z kontami pozabilansowymi źródłowymi, czyli kontami P oraz linijki z kontami RPD. Do przeksięgowania kwalifikowane są zapisy na kontach pozabilansowych w danym roku, za który robione jest przeksięgowanie. Zapisy te muszą spełniać warunki ze słownika konfiguracyjnego (obroty lub salda, strona, wymiary). Linijki źródłowe grupowane są po koncie, walucie i symbolu rozrachunku/klasyfikatora.

Działanie procedury zostanie przedstawione na dwóch przykładach. W obu przyjęto te same założenia, a mianowicie:

• Bilans otwarcia roku 2025 zawiera różnice przejściowe dla naliczonych odsetek od należności F2 i F3 (różnice na koncie P/PX/751/3/15)

• Odsetki dla należności F2, kwota 100,00, symbol rozrachunku ODS_F2
• Odsetki dla należności F3, kwota 150,00, symbol rozrachunku ODS_F3

• oraz niezrealizowanych dodatnich i ujemnych różnic kursowych od rozrachunków F4 i F5 (różnice na kontach P/PX/751/3/30 i P/PX/3/756/30)

• Różnice kursowe bilansowe dla F4, kwota 50, symbol rozrachunku BRK_F4
• Różnice kursowe bilansowe dla F5, kwota 100, symbol rozrachunku BRK_F5.

Rys. 7. Dokument BO dla roku 2025 – konta pozabilansowe PX

• W roku 2025 na kontach pozabilansowych P znalazły się następujące operacje:

• Zapłata odsetek do faktury F2 (data: 2025-01-15).
• Przeksięgowanie odsetek zapłaconych do faktury F2 (data: 2025-01-15) – rozliczenie konta P/PX/751/3/15.
• Zaksięgowanie zrealizowanych różnic kursowych i wyksięgowanie bilansowych różnic kursowych do faktury F4 – klient zapłacił fakturę (data:2025-01-20).
• Naliczenie odsetek od należności – faktura F6 – powstają różnice przejściowe na koncie P/PR/751/3/15 w kwocie 3,18 zł.
• Zakup paliwa do samochodu używanego do celów mieszanych – koszty niestanowiące kosztów podatkowych – powstaje różnica trwała na koncie P/TR/401/10 w kwocie 278,75 zł.

Obroty na kontach P w roku 2025 przedstawiają się następująco:

Rys. 8. Obroty na kontach pozabilansowych P w roku 2025

Salda na kontach klasyfikowanych P na koniec roku 2025 przedstawiono poniżej:

Rys. 9. Przeglądanie obrotów klasyfikowanych – stan na koniec roku 2025

Salda i obroty na kontach na koniec roku 2025 przedstawiono poniżej.

Rys. 10. Salda i obroty na koniec roku 2025 – konta P

• Na koniec roku 2025 wykonujemy przeksięgowanie kont P na konta RPD w celu ich zaraportowania do JPK KR PD procedurą Przeksięgowanie kont pozabilansowych P na konta RPD.

3. Procedura do wycofania dokumentów przeksięgowania

W celu zabezpieczenia przed ponownym uruchomieniem przeksięgowań dodano sprawdzenie w procedurze Przeksięgowanie różnic podatkowych na konta pozabilansowe RPD. W przypadku, gdy dokumenty przeksięgowania za dany rok zostały już wygenerowane (istnieją dokumenty BZ lub BO) procedura wyświetla komunikat jak poniżej:

Rys. 26. Komunikat w przypadku powtórnego uruchomienia procedury do przeksięgowania

W celu usunięcia dokumentów BZ i BO należy uruchomić procedurę Wycofanie przeksięgowań różnic podatkowych na konta RPD, a w parametrach podać rok finansowy. Procedura jest dostępna w menu Podatek CIT lub Zamknięcie okresu.

Rys. 27. Parametry procedury Wycofanie przeksięgowań różnic podatkowych na konta RPD

Utworzone w słownikach Bilans zamknięcia lub Bilans otwarcia dokumenty BZ odpowiednio BO można przenieść do edycji, ale nie można ich usunąć akcją Usuń, akcja ta jest nieaktywna.

Konfiguracja

Funkcjonalność wymaga nadania uprawnień: TAK

Funkcjonalność wymaga skonfigurowania: TAK