(Konsolidacja) Transakcje wewnątrzgrupowe

Celem zmian jest dodanie mechanizmu umożliwiającego analizę transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi w grupie kapitałowej i wychwycenie różnic w ujęciu transakcji w obu podmiotach biorących w niej udział.

Na opisywane zmiany składają się:

  1. Zapamiętywanie transakcji powiązanych w każdej ze spółek w odrębnej tabeli fk7_ObrotyPowiazane.
  2. Nowy słownik prezentujący zapamiętane w w/w tabeli transakcje powiązane pogrupowane po przypisanej im etykiecie.
  3. Możliwość zmiany etykiety wiążącej symetryczne operacje.
  4. Dodanie informacji o firmie źródłowej i docelowej w obrotach prezentujących zapisy z użyciem klasyfikatorów.

1. Zapamiętywanie transakcji powiązanych

W celu przyśpieszenia analizy transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi w grupie kapitałowej każda taka transakcja dokonana w spółce powiązanej jest zapamiętywana w tabelach fk7_ObrotyPowiazane oraz fk7_ObrotyPowiazaneEtykiety. Aktualizacja tabel następuje podczas księgowania dokumentu w spółce powiązanej, jeśli dokument zawiera zapisy na kontach przypisane do kontrahenta oznaczonego jako podmiot powiązany, spełniający następujące warunki:

  1. Kontrahent powiązany występuje w nagłówku dokumentu lub na koncie rozrachunkowym lub w rozbiciu na wymiary kontrolingowe lub na koncie bezpośrednio przypisanym do kontrahenta powiązanego w tabeli mapowania kont;
  2. Kontrahent jest powiązany wg UoR lub wg CIT na dzień wynikający z daty dowodu (daty księgowania). Jako powiązanie wg UoR uwzględniane są powiązania: Jedn.powiązanakapitałowo i Jedn.powiązana – zaangażowanie w kapitale. A jako powiązania wg CIT uwzględniane są powiązania kapitałowe i osobowe.
Obraz zawierający tekst, zrzut ekranu, oprogramowanie, Strona internetowa Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Rodzaje powiązań uwzględniane w transakcjach powiązanych

Każdej takiej transakcji nadawana jest automatycznie etykieta składająca się z ciągu znaków: numer dokumentu#[logo podmiotu 1]#[Logo podmiotu2], gdzie:

  • Numer dokumentu – pobierany jest z pola Numer faktury dla dokumentów z rejestrów sprzedaży i zakupów lub z pola Numer dokumentu dla pozostałych rejestrów. Jeśli numer dokumentu jest pusty, pobierany jest numer ewidencyjny (księgowy) dokumentu,
  • Logo podmiotu 1 – logo jednej ze stron transakcji,
  • Logo podmiotu 2 – logo drugiej strony transakcji.

Kolejność podmiotów w etykiecie jest ustalana według numerów przypisanych im firm. Kontrahent o mniejszym numerze firmy jest umieszczany jako pierwszy. Chodzi o to, aby etykieta dla tego samego dokumentu w obu podmiotach była taka sama i pozwoliła sparować transakcje.

Przykład

Faktura sprzedaży o numerze własnym FSKR/2023/2/1 została wystawiona w firmie o numerze 1 przypisanej do kontrahenta powiązanego posiadającego w systemie ERP logo równe 01-F-000-0. Nabywcą jest inny podmiot powiązany – kontrahent z logo równym 07-F-000-C przypisany do firmy o numerze 2.

W firmie 1 dokument otrzyma etykietę FSKR/2023/2/1#[01-F-000-0#07-F-000-C] i taką samą etykietę otrzyma w firmie 2, jeśli użytkownik zaksięguje fakturę zakupu.

Informacje, które są zapamiętywane w tabeli fk7_ObrotyPowiazane to:

  • Firma – numer firmy, w której zarejestrowano dokument (firmy źródłowej),
  • GrupaKap – numer firmy konsolidującej,
  • Nagid – identyfikator nagłówka dokumentu,
  • Lp – liczba porządkowa linijki dokumentu dotycząca kontrahenta powiązanego,
  • WnMa – strona zapisu,
  • lpp – liczba porządkowa rozbicia na wymiary kontrolingowe,
  • ObrPow – metoda wyodrębnienia transakcji powiązanej: L (kontrahent w nagłówku dokumentu), R (kontrahent z konta rozrachunkowego), M (kontrahent z rozbicia na wymiar TP), K (kontrahent przypisany do konta),
  • FirmaD – numer firmy docelowej,
  • Data – data księgowania dokumentu,
  • LogoS – logo kontrahenta (firmy źródłowej),
  • LogoD – logo kontrahenta docelowego: nabywcy lub sprzedawcy,
  • Konto – symbol konta księgowego,
  • RodzajMPK – rodzaj wymiaru,
  • MPK – symbol wymiaru,
  • Konsolidacja – czy transakcje z kontrahentem docelowym na dzień księgowania podlegają konsolidacji,
  • MetodaKonsolidacji – metoda konsolidacji na dzień księgowania dokumentu,
  • Udzial – udział w kapitale na dzień księgowania dokumentu,
  • RodzajPowiazaniaUoR – rodzaj powiązania wg UoR na dzień księgowania dokumentu,
  • RodzajPowiazaniaCIT – rodzaj powiązania wg CIT na dzień księgowania dokumentu,
  • TypPowiazania – typ powiązania na dzień księgowania dokumentu.

W tabeli fk7_ObrotyPowiazaneEtykiety zapamiętywane są natomiast:

  • Nagid – identyfikator dokumentu,
  • LogoS – logo kontrahenta (firmy źródłowej),
  • LogoD – logo kontrahenta docelowego: nabywcy lub sprzedawcy,
  • Etykieta – aktualna etykieta dla transakcji,
  • EtykietaOrg – etykieta nadana automatycznie podczas księgowania,
  • Weryfikacja – status weryfikacji,
  • Uwagi – uwagi.

Jeśli używany jest wymiar TP do oznaczania transakcji powiązanych (dla wszystkich kont księgowych), to dla dokumentu FSKR/2023/2/1 w firmie 1 powstaną następujące wpisy w w/w tabelach.

GrupaKap Firma FirmaD Nagid Data LogoS LogoD Konto lp WnMa lpp RodzajMPK MPK Konsolidacja MetodaKonsolidacji Udzial RodzajPowiazaniaUoR RodzajPowiazaniaCIT TypPowiazania ObrPow
100 1 2 996 2023-02-08 01-F-000-0 07-F-000-C NULL 0 0 0 NULL NULL 1 PEŁNA 100 K K ZALEŻNA L
100 1 2 996 2023-02-08 01-F-000-0 07-F-000-C 200/07-F-000-C 1 -1 0 NULL NULL 1 PEŁNA 100 K K ZALEŻNA R
100 1 2 996 2023-02-08 01-F-000-0 07-F-000-C 200/07-F-000-C 1 -1 1 TP 07-F-000-C 1 PEŁNA 100 K K ZALEŻNA M
100 1 2 996 2023-02-08 01-F-000-0 07-F-000-C 200/07-F-000-C 2 -1 0 NULL NULL 1 PEŁNA 100 K K ZALEŻNA R
100 1 2 996 2023-02-08 01-F-000-0 07-F-000-C 200/07-F-000-C 2 -1 1 TP 07-F-000-C 1 PEŁNA 100 K K ZALEŻNA M
100 1 2 996 2023-02-08 01-F-000-0 07-F-000-C 222/23 3 1 1 TP 07-F-000-C 1 PEŁNA 100 K K ZALEŻNA M
100 1 2 996 2023-02-08 01-F-000-0 07-F-000-C 222/08 4 1 1 TP 07-F-000-C 1 PEŁNA 100 K K ZALEŻNA M
100 1 2 996 2023-02-08 01-F-000-0 07-F-000-C 731/01 5 1 1 TP 07-F-000-C 1 PEŁNA 100 K K ZALEŻNA M

Ponieważ kontrahent 07-F-000-C został wpisany w nagłówku dowodu, dokument zaksięgowano na koncie rozrachunkowym 200/07-F-000-C oraz dodatkowo zarejestrowano wymiary kontrolingowe dla wszystkich kont w dowodzie, to zapamiętano rekordy z grupą ObrPow = L (nagłówek), R (konto rozrachunkowe) oraz M (rozbicie na wymiary – wszystkie konta w dowodzie).

Nagid Etykieta EtykietaOrg LogoS LogoD Weryfikacja Uwagi
996 FSKR/2023/2/1#[01-F-000-0#07-F-000-C] FSKR/2023/2/1#[01-F-000-0#07-F-000-C] 01-F-000-0 07-F-000-C 0 NULL

Po wprowadzeniu do rejestru zakupów faktury FSKR/2023/2/1 w firmie 2, dokument ten otrzyma taką samą etykietę, co pozwoli na sparowanie transakcji.

Nagid Etykieta EtykietaOrg LogoS LogoD Weryfikacja Uwagi
1002 FSKR/2023/2/1#[01-F-000-0#07-F-000-C] FSKR/2023/2/1#[01-F-000-0#07-F-000-C] 01-F-000-0 07-F-000-C 0 NULL

W nowym słowniku Transakcje wewnątrzgrupowe (opisanym w następnym rozdziale) oba dokumenty będą sparowane poprzez etykietę FSKR/2023/2/1#[01-F-000-0#07-F-000-C].

Obraz zawierający tekst, Czcionka, linia, zrzut ekranu Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Słownik Transakcje wewnątrzgrupowe – faktura FSKR/2023/2/1

2. Transakcje wewnątrzgrupowe

Porównywanie i uzgodnienie transakcji dokonanych pomiędzy podmiotami podlegającymi konsolidacji umożliwia słownik Transakcje wewnątrzgrupowe dostępny w module Konsolidacja w menu Dowody i obroty źródłowe. W słowniku prezentowane są dokumenty zakwalifikowane w bieżącej firmie konsolidującej jako operacje powiązane (posiadają wpisy w tabeli fk7_obrotyPowiazane) w firmach podlegających konsolidacji. Warunki prezentacji dokumentu w słowniku są następujące:

  1. Istnieje wpis dla dokumentu (Nagid) w tabelach fk7_ObrotyPowiazane i fk7_ObrotyPowiazaneEtykiety dla bieżącej firmy konsolidującej (pole Grupakap jest równe bieżącej firmie).
  2. Transakcja podlega konsolidacji (fk7_ObrotyPowiazane.Konsolidacja=1),
  3. Data transakcji jest zgodna z filtrem słownika (daty od – do),
  4. W parametrze AnalizaObrotyPowiazane_OdDaty firmy, z której pochodzi dokument, ustawiono datę obejmującą dany dokument.

W słowniku wyświetlane są dane pogrupowane według opisanych w poprzednim rozdziale etykiet. Zgodność transakcji ustalana jest w ramach tej samej etykiety. Każda transakcja jest prezentowana jako odrębny rekord w słowniku na poziomie 1 (dokument źródłowy), zawierający dane o dokumencie: etykieta dokumentu, numer faktury, data księgowania, numer ewidencyjny, opis dowodu, rodzaj dowodu i rejestr, strony transakcji (firma źródłowa i docelowa), sumy zapisów na kontach bilansowych i pozabilansowych oraz kwoty Winien i Ma wynikające z zaksięgowanych not konsolidacyjnych.

Każda etykieta ma swój nagłówek (poziom 0 w słowniku), w którym oprócz symbolu etykiety widnieją informacje o statusie zgodności (zgodność, kwoty Winien i Ma). Jeśli transakcje są zgodne w obu firmach, rekord jest kolorowany na zielono, jeśli nie – na czerwono. Kwoty Winien oraz Ma liczone w tym rekordzie liczone są jako różnica obrotów z firmy, której logo znajduje się w etykiecie jako pierwsze i obrotów z firmy, której logo znajduje się w etykiecie jako drugie (algorytm został opisany w dalszej części tego rozdziału).

Obraz zawierający tekst, zrzut ekranu, oprogramowanie, numer Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Słownik Transakcje wewnątrzgrupowe

W szczegółach słownika możemy przeglądać źródłowe obroty na kontach oraz źródłowe linijki not.

Filtry pozwalają ograniczyć dane do określonego okresu, kontrahenta czy też transakcji niezgodnych.

Poniżej zostały zaprezentowane przykłady liczenia kwot Winien i Ma w celu określenia zgodności.

Przykład 1

Dla faktury FSKR/2023/2/2 zarejestrowanej w firmie 1 wygenerowano 2 noty konsolidacyjne: ROZR, czyli wykluczenie wzajemnych należności i zobowiązań oraz PRZ_KOSZT, czyli wykluczenie kosztów i przychodów. Linijki tychże not widnieją na poniższym rysunku.

Obraz zawierający tekst, numer, zrzut ekranu, linia Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Linijki not konsolidacyjnych dla faktury w firmie 1

W firmie 2 wygenerowano również 2 noty konsolidacyjne: ROZR, czyli wykluczenie wzajemnych należności i zobowiązań oraz MAGZYN, czyli wykluczenie obrotów magazynowych. Linijki tychże not widnieją na poniższym rysunku.

Obraz zawierający tekst, zrzut ekranu, Czcionka, numer Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Linijki not konsolidacyjnych dla faktury w firmie 2

Kwota Winien dla nagłówka noty będzie różnicą pomiędzy kwotą Winien z firmy 1 a kwotą Ma z firmy 2, czyli: –28726,04 – (–23354,50 – –5371,54) = 0.

Kwota Ma dla nagłówka noty będzie różnicą pomiędzy kwotą Ma z firmy 1 a kwotą Winien z firmy 2, czyli: –23354,50 – (–23354,50) = 0.

Ponieważ kwoty się zgadzają, więc weryfikacja symetryczności ujęcia transakcji jest poprawna.

Poniżej zaprezentowano przykłady niezgodności.

Przykład 2

Brak symetrycznej noty w firmie 2. Noty są wygenerowane tylko w firmie 1.

Obraz zawierający tekst, zrzut ekranu, Czcionka, linia Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Niezgodność transakcji z powodu braku not w firmie 2

Przykład 3

Niezgodne kwoty wynikające z not.

Obraz zawierający tekst, zrzut ekranu, oprogramowanie, numer Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Niezgodność transakcji z powodu niesymetrycznych not w firmie 2

3. Zmiana etykiety

Jeśli okaże się, że nastąpiła pomyłka w numerze dokumentu lub transakcji zostały nadane różne etykiety w poszczególnych firmach, to nadaną etykietę można zmienić procedurą Zmień etykietę, co umożliwi sparowanie transakcji.

Obraz zawierający tekst, oprogramowanie, Ikona komputerowa, zrzut ekranu Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Parametry procedury

W parametrach procedury dostępnej na rekordach z dokumentami możemy wpisać nowy symbol etykiety lub przywrócić etykietę źródłową, czyli nadaną automatycznie. Możemy również wpisać uwagi.

Przykład parowania transakcji

Jednostka zależna (firma 2) 31 października 2023 roku wypłaciła dywidendę za rok 2021 w kwocie 30 tys. zł jednostce dominującej (firma 1). Wypłata ta została zaewidencjonowana w firmie 2 dokumentem BW02/22/1. Otrzymanie dywidendy firma 1 zarejestrowała dokumentem BP01/22/3. Operacje te nie zostały automatycznie sparowane i w słowniku Transakcje wewnątrzgrupowe operacje te posiadają różne etykiety.

Obraz zawierający tekst, numer, oprogramowanie, Czcionka Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Słownik Transakcje wewnątrzgrupowe – wypłata i otrzymanie dywidendy

Zarówno operacji wpłaty, jak i operacji wypłaty zmienimy etykietę na symbol DYWIDENDA2021 za pomocą procedury Zmień etykietę.

Obraz zawierający tekst, zrzut ekranu, oprogramowanie, numer Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Zmiana etykiety dla transakcji wypłaty

Po dokonaniu obu zmian operacja związana z wypłatą dywidendy zostanie sparowana – mamy więc pewność, że w obu spółkach jest ujęta symetrycznie.

Obraz zawierający tekst, zrzut ekranu, numer, linia Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Słownik Transakcje wewnątrzgrupowe po dokonaniu zmian w etykietach

Pozycje w słowniku oznaczone żółtym kolorem dotyczą dokumentów, dla których dokonano zmian w etykietach.

Słownik Etykiety transakcji widoczny w szczegółach pokazuje informacje o dokumentach, jak również źródłowe etykiety (nadane automatycznie przez system).

4. Przeglądanie obrotów klasyfikowanych

Jeśli noty konsolidacyjne zawierające korekty i wyłączenia księgowane są z wykorzystaniem kont rozliczeniowych o symbolu KOR i klasyfikatorów, do analizy symetryczności zapisów można wykorzystać słownik Przeglądanie obrotów klasyfikowanych. Słownik prezentujący szczegóły zapisów został wzbogacony o pola Firma źródłowa i docelowa oraz typ noty, aby łatwiej była dane analizować.

Obraz zawierający tekst, oprogramowanie, numer, linia Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Słownik Przeglądanie obrotów klasyfikowanych

5. Parametry systemu

Aby dane w słowniku Transakcje wewnątrzgrupowe były prezentowane poprawnie, należy w każdej z powiązanych firm ustawić parametry decydujące o dodawaniu wpisów do tabeli fk7_ObrotyPowiazane, z której korzysta tenże słownik. Są to:

  • GenObrotyPowiazane (Czy tworzyć wpis do tabeli fk7_ObrotyPowiazane przy księgowaniu dokumentu w spółce powiązanej?) – parametr decyduje o tym, czy będą wykonywane wpisy do w/w tabeli w danej firmie.
  • AnalizaObrotyPowiazane_odDaty (Od jakiej daty analizować transakcje powiązane?) – parametr określa datę startową wpisów do tabeli transakcji powiązanych w danej firmie.
  • TPRodzajWymiaru (Rodzaj wymiaru kontrolingowego dla transakcji powiązanych) – jest to. symbol rodzaju wymiaru kontrolingowego określającego transakcje powiązane w danej firmie. Standardowo jest to wymiar TP.
Obraz zawierający tekst, zrzut ekranu, oprogramowanie, Czcionka Opis wygenerowany automatycznie

Rys. Parametry systemu

6. Odbudowa obrotów powiązanych

W sytuacji, gdy w spółkach powiązanych są już dokumenty, a moduł konsolidacji jest dopiero wdrażany należy odbudować wpisy w tabelach przechowujących etykiety i obroty powiązane. Operacja powinna być też wykonana, gdy po zaksięgowaniu dokumentów zmienimy informacje w słowniku Podmioty powiązane (np. datę, typ czy rodzaj powiązania mające wpływ na ujęcie transakcji w module konsolidacji).

Odbudowę można wykonać za pomocą procedury Odbuduj obroty powiązane dostępną w słowniku Transakcje wewnątrzgrupowe. Procedura wymaga podania okresu, za jaki chcemy odbudować obroty oraz numeru firmy.

Konfiguracja

Funkcjonalność wymaga nadania uprawnień: TAK

Funkcjonalność wymaga skonfigurowania: TAK

Więcej informacji na temat zmian wprowadzonych w wydaniu 2024.1 w module konsolidacja znajduje się w artykule Moduł konsolidacji.