Nowa funkcjonalność umożliwia generowanie sprawozdań do NBP. Wprowadzenie tego rozwiązania wynika z obowiązku przekazywania danych do NBP niezbędnych do sporządzenia bilansu płatniczego Polski. Do tej pory system nie umożliwiał generowania tego typu sprawozdań.
Podmioty gospodarcze spełniające kryteria określone przez NBP mają obowiązek składania sprawozdań. Na liście wymaganych sprawozdań są między innymi AZ-KRH (aktywa – należności handlowe od nierezydentów oraz zaliczki wypłacone nierezydentom) i PZ-KRH (pasywa – zobowiązania handlowe wobec nierezydentów oraz zaliczki otrzymane od nierezydentów). Obowiązek ten wynika z przepisów prawa – Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie przekazywania Narodowemu Bankowi Polskiemu danych niezbędnych do sporządzania bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej.
Nowa funkcjonalność umożliwia przygotowanie wyżej wymienionych sprawozdań w systemie ERP oraz zapisanie pliku XML w formie, którą można od razu przekazać do systemów NBP (na moment opublikowania niniejszego dokumentu NBP nie udostępnia API umożliwiającego wysyłkę automatyczną).
Opisywana funkcjonalność obejmuje:
- słownik Sprawozdania do NBP zawierający nagłówki sprawozdań oraz słowniki szczegółowe,
- słownik Typy sprawozdań NBP, w którym przechowywane są parametry konfiguracyjne dotyczące sprawozdań,
- procedurę generującą dane do sprawozdania na podstawie informacji pobranych z rozrachunków na dzień,
- procedurę do generowania pliku XML w formie wymaganej przez NBP.
1. Słownik Sprawozdania do NBP
Utworzono nowy słownik Sprawozdania do NBP zawierający nagłówki sprawozdań.
Słownik udostępnia następujące informacje:
- Sprawozdanie;Id – identyfikator sprawozdania do NBP,
- Sprawozdanie;Typ – symbol typu sprawozdania do NBP,
- Sprawozdanie;Opis – opis typu sprawozdania do NBP,
- Sprawozdanie;Status – status sprawozdania do NBP,
- Okres – okres za jaki zostało sporządzone sprawozdanie,
- Rok – rok, którego dotyczy sporządzone sprawozdanie,
- Data sporządzenia – data sporządzenia sprawozdania do NBP,
- Osoba przygotowująca;Imię – imię osoby przygotowującej sprawozdanie,
- Osoba przygotowująca;Nazwisko – nazwisko osoby przygotowującej sprawozdanie,
- Zaimportowany BO – informacja, czy został zaimportowany bilans otwarcia.

Rys. 1. Słownik Sprawozdania do NBP
Przeszukiwanie danych ułatwiają dostępne filtry:
- Typ sprawozdania – umożliwia wyszukanie danych według symbolu typu sprawozdania,
- Rok – umożliwia wyszukanie danych dotyczących wybranego roku.
W słowniku Sprawozdania do NBP dostępne są procedury:
- Nowy – procedura tworzy nowe sprawozdanie. Tworzony jest nagłówek oraz uzupełniane są dane w słownikach szczegółowych.
Podczas tworzenia nowego sprawozdania należy uzupełnić pole Typ sprawozdania. Pozostałe pola podpowiadają się automatycznie. Jeżeli okres, za jaki ma być sporządzone sprawozdanie, jest inny niż ten podpowiadany, należy uzupełnić pola Rok i Miesiąc/Kwartał.

Rys. 2. Okno z parametrami akcji Nowy
Akcja Nowy pobiera dane ze słownika Przeglądanie rozrachunków, widoczne w przekroju Rozrachunki na dzień.
Jeśli istnieje sprawozdanie za okres poprzedni ze statusem Wysłano, do szczegółu Rozrachunki na początek okresu sprawozdania wczytywane są rozrachunki według stanu na dzień na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego.
- Usuń – procedura usuwa utworzone już sprawozdanie. Nie można usunąć sprawozdania, które ma status Wysłano lub Sprawozdanie stanowi źródło dla nowego sprawozdania.
- Zapisz plik XML lokalnie – umożliwia zapisanie pliku XML lokalnie. Po zapisaniu pliku XML zmieniany jest status nagłówka sprawozdania na Wygenerowano plik XML. Po tej operacji nie jest możliwe modyfikowanie danych w szczególe BO sprawozdania NBP – zaimportowany.
- Oznaczenie wysyłki – umożliwia zmianę statusu sprawozdania po zapisaniu pliku XML. Po jej uruchomieniu status zmienia się na Wysłano i stanowi informację, że wygenerowane sprawozdanie zostało przekazane do systemów NBP.
- Wycofaj wysyłkę – procedura umożliwia powrót do edycji sprawozdania. Po jej uruchomieniu sprawozdanie wraca do statusu Utworzono. Nie można wycofać wysyłki, jeżeli sprawozdanie jest w statusie Sprawozdanie stanowi źródło dla nowego sprawozdania.
Statusy zmieniają się automatycznie podczas uruchamiania kolejnych procedur. Nie ma możliwości zmian statusów poprzez rozwijaną listę.
W słowniku są dostępne następujące szczegóły:
- Linijki sprawozdania NBP,
- Rozrachunki na początek okresu sprawozdania,
- Rozrachunki na koniec okresu sprawozdania,
- BO sprawozdania NBP – zaimportowany.
Szczegół Linijki sprawozdania NBP prezentuje zagregowane dane dotyczące wybranego okresu (miesiąc lub kwartał). Dane są pobierane ze szczegółu Rozrachunki na początek okresu sprawozdania (o ile nie ma danych w szczególe BO sprawozdania NBP – zaimportowany) oraz ze szczegółu Rozrachunki na koniec okresu sprawozdania. W przypadku gdy Stan na początek okresu i Stan na koniec okresu są równe zero, pozycja nie jest prezentowana w sprawozdaniu.

Rys. 3. Szczegół Linijki sprawozdania NBP
Zgodnie z wymaganiami NBP dane w sprawozdaniu są prezentowane w walucie polskiej w pełnych złotych, bez znaków po przecinku. Kwoty są zaokrąglane do pełnych złotych:
- końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się,
- końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.
Szczegół zawiera następujące pola, które odpowiadają kolumnom składanego sprawozdania:
- Partner transakcji;RPK [1] – partner transakcji – rodzaj powiązania kapitałowego.
- Partner transakcji;SI [2] – partner transakcji – sektor instytucjonalny. Przyjęto oznaczenie dla wszystkich firm jako N – sektor niefinansowy.
- Partner transakcji;Kraj [3] – partner transakcji – kraj (kod ISO).
- Waluta;Symbol [4] – symbol waluty rozrachunku.
- Stan na początek okresu [5] – zsumowane wartości z pola PerSaldo w PLN ze szczegółu Rozrachunki na początek okresu sprawozdania.
- Pozostałe zmiany [10] – wartość wszystkich pozostałych zmian należności/zobowiązań handlowych w okresie sprawozdawczym, które nie wynikają z przeprowadzonych transakcji (domyślna wartość 0 – nieedytowalna).
- Stan na koniec okresu [11] – zsumowane wartości z pola PerSaldo w PLN ze szczegółu Rozrachunki na koniec okresu sprawozdania.
Szczegół Rozrachunki na początek okresu sprawozdania zawiera stan rozrachunków przed pierwszym dniem miesiąca/kwartału, za które będzie sporządzane sprawozdanie.

Rys. 4. Szczegół Rozrachunki na początek okresu sprawozdania
Szczegół napełniany jest danymi na podstawie rozrachunków na dzień ostatniego dnia poprzedniego miesiąca/kwartału, nierozliczonych według dowodów. Brane są pod uwagę konta wskazane przy definiowaniu typu sprawozdania.
Kurs w systemie jest wyznaczony na podstawie danych ze słownika Kursy walut. Zgodnie z objaśnieniami do rozporządzenia, do przeliczenia kwot wyrażonych w walutach obcych na PLN stosuje się średnie kursy walut ogłoszone przez NBP w ostatnim dniu roboczym danego okresu sprawozdawczego. Jeżeli w tym dniu kurs danej waluty nie został ogłoszony przez NBP – stosuje się ostatnio ogłoszony przez NBP kurs tej waluty.
Szczegół zawiera dane niezagregowane i prezentuje następujące informacje:
- Kontrahent;Logo – logo kontrahenta.
- Partner transakcji;RPK – partner transakcji – rodzaj powiązania kapitałowego. Wartość pola wyznaczana na podstawie danych w słowniku Firmy w szczególe Podmioty powiązane. Jeżeli nie jest tam wskazany rodzaj powiązania kapitałowego, pole jest uzupełniane wartością NP.
- Partner transakcji;SI – partner transakcji – sektor instytucjonalny. Ustawione na stałe jako wartość N (sektor niefinansowy, nie ma powiązań z instytucjami finansowymi). W przypadku zmiany założeń należy obsłużyć to pole wdrożeniowo.
- Partner transakcji;Kraj – partner transakcji – kraj (kod ISO), wyznaczane z pola Kraj rejestracji w słowniku Przeglądanie rozrachunków w przekroju Rozrachunki na dzień.
- Konto – konto rozrachunkowe. Wyznaczane z pola Rozrachunek;Konto w słowniku Przeglądanie rozrachunków w przekroju Rozrachunki na dzień.
- Waluta;Symbol – symbol waluty, wyznaczany z pola Waluta w słowniku Przeglądanie rozrachunków w przekroju Rozrachunki na dzień.
- PerSaldo w walucie – saldo rozrachunku w walucie, wyznaczane z pola Obroty waluta;PerSaldo w słowniku Przeglądanie rozrachunków w przekroju Rozrachunki na dzień.
- Kurs NBP – kurs waluty wg tabeli NBP na ostatni dzień poprzedniego miesiąca/kwartału. Wyznaczany ze słownika Kursy walut.
- Kurs NBP;Data – data kursu, ostatni dzień poprzedniego miesiąca/kwartału. Wyznaczana ze słownika Kursy walut.
- PerSaldo w PLN – saldo rozrachunku w PLN wyznaczane podczas uruchamiania akcji Nowy (jako iloczyn kwoty z kolumny PerSaldo w walucie oraz wartości z kolumny Kurs NBP).
Szczegół Rozrachunki na koniec okresu sprawozdania zawiera analogiczne dane jak szczegół Rozrachunki na początek okresu sprawozdania z tym, iż prezentuje on stan rozrachunków na ostatni dzień miesiąca/kwartału, za który jest sporządzane sprawozdanie.

Rys. 5. Szczegół Rozrachunki na koniec okresu sprawozdania
Szczegół BO sprawozdania NBP – zaimportowany umożliwia dodanie bilansu otwarcia sprawozdania w przypadku, gdy stan na początek okresu był niezgodny z przesłanym do NBP za poprzedni miesiąc/kwartał lub danych za poprzedni okres nie było w systemie ERP. Wczytanie danych można zrealizować wykorzystując standardową technologię importu danych do słownika za pomocą schowka lub pliku XML.
Jeżeli są jakiekolwiek dane w tym szczególe, wówczas w szczególe Linijki sprawozdania BO w kolumnie Stan na początek okresu wczytają się dane tylko z tego szczegółu. W takiej sytuacji w nagłówku sprawozdania automatycznie zaznaczany jest wskaźnik w kolumnie Zaimportowany BO.

Rys. 6. Szczegół BO sprawozdania NBP – zaimportowany
Szczegół zawiera następujące pola:
- Partner transakcji;RPK – partner transakcji – rodzaj powiązania kapitałowego.
- Partner transakcji;SI – partner transakcji – sektor instytucjonalny. Przyjęto oznaczenie dla wszystkich firm jako N – sektor niefinansowy.
- Partner transakcji;Kraj – partner transakcji – kraj (kod ISO).
- Waluta;Symbol – symbol waluty.
- Saldo PLN – saldo rozrachunku w PLN.
2. Słownik Typy sprawozdań NBP
Typy sprawozdań NBP to słownik, w którym użytkownik definiuje typy sprawozdań oraz ich parametry.

Rys. 7. Słownik Typ sprawozdań NBP
Obecnie dostępne są dwa typy sprawozdań:
- AZ-KRH – Aktywa – należności handlowe od nierezydentów oraz zaliczki wypłacone nierezydentom,
- PZ-KRH – Pasywa – zobowiązania handlowe wobec nierezydentów oraz otrzymane zaliczki od nierezydentów.
Słownik zawiera następujące kolumny:
- Typ – symbol typu sprawozdania,
- Opis – opis typu sprawozdania,
- Okres obowiązywania od – data, od której obowiązuje sprawozdanie,
- Rodzaj okresu – rodzaj okresu sprawozdania (miesięczne lub kwartalne),
- Konta;Maska – maska dla kont, z których będą pobrane dane dla sprawozdania,
- Kurs;Rodzaj – rodzaj kursu walut NBP.
Przeszukiwanie danych ułatwiają dostępne filtry:
- Typ sprawozdania – umożliwia wyszukanie danych według symbolu typu sprawozdania,
- Rok – umożliwia wyszukanie danych dotyczących wybranego roku.
3. Określanie powiązania z kontrahentami
Rodzaje powiązań pomiędzy podmiotami wykazywane w raportach dla NBP są inne niż rodzaje powiązań według ustawy o rachunkowości i ustaw podatkowych. Z tego powodu wprowadzono nowe oznaczenia powiązań dla NBP. W słowniku Firmy w szczególe Podmioty powiązane zostało dodane pole Powiązanie dla NBP, gdzie określamy typ powiązania.

Rys. 8. Określenie typu powiązania dla NBP w słowniku Firmy (szczegół Podmioty powiązane)
W przypadku kontrahentów, gdzie typ powiązania nie jest określony, automatycznie zostanie przypisany typ NP (brak powiązania).
Konfiguracja
Funkcjonalność wymaga nadania uprawnień: TAK
Funkcjonalność wymaga skonfigurowania: NIE