Jednolity Plik Kontrolny ksiąg rachunkowych z rozliczeniem podatku dochodowego od osób prawnych (JPK CIT) to nowe narzędzie służące do raportowania danych finansowych, które zmienia sposób przekazywania ich organom podatkowym.

W systemie Softlab ERP by Asseco wprowadzono szereg technicznych zmian wynikających z konieczności implementacji nowych mechanizmów dostosowanych do wymogów raportowych w systemie księgowym. Wynikają one z wprowadzenia obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych wyłącznie w formie elektronicznej i corocznego przesyłania ustrukturyzowanych informacji w nich zawartych do organów podatkowych za pomocą JPK CIT.

Te nowe obowiązki będą wprowadzane według poniższego harmonogramu za lata podatkowe rozpoczynające się po:

• 31 grudnia 2024 r. – w przypadku podatkowych grup kapitałowych oraz podatników CIT, których wartość przychodu w poprzednim roku podatkowym przekroczyła 50 mln euro (struktura logiczna JPK_KR),
• 31 grudnia 2025 r. – w przypadku podatników CIT (innych niż ww.) obowiązanych przesyłać ewidencję JPK_VAT oraz podatników PIT/PPE/PPL obowiązanych przesyłać ewidencję JPK_VAT (struktury logiczne JPK_KR, JPK_PKPiR oraz JPK_EWP),
• 31 grudnia 2026 r. – w przypadku pozostałych podatników CIT oraz PIT/PPE/PPL (struktury logiczne JPK_KR, JPK_PKPiR oraz JPK_EWP).

Zatem pierwsi podatnicy (o ile ich rok podatkowy jest taki sam jak rok kalendarzowy) będą musieli złożyć JPK CIT razem z zeznaniem CIT-8 za 2025 r. do 31 marca 2026 r.

Nowy systemem raportowania podatników CIT (JPK CIT) obejmuje dwie główne struktury: JPK_KR_PD (księgi rachunkowe i podatek dochodowy) oraz JPK_ST_KR (środki trwałe i wartości niematerialne i prawne). Nowy schemat XSD został oznaczony symbolem JPK_KR_PD. Jest on oparty na dotychczasowej strukturze JPKKR (Jednolity Plik Kontrolny – Księgi Rachunkowe), wprowadzonej w 2018 roku. Struktura JPK_ST_KR została opisana w odrębnych kartach zmian.

W związku z wprowadzeniem nowej struktury pliku JPK_KR_PD, w systemie Softlab ERP zaimplementowano zmiany umożliwiające wprowadzenie dodatkowych informacji, mających na celu poprawne utworzenie pliku kontroli JPK CIT.

JPK_KR_PD będzie zawierał rozbudowane informacje, m.in:

• Dane identyfikacyjne kontrahenta podatnika i jego NIP (jeśli został nadany).
• W przypadku faktur stanowiących dowód księgowy – numer identyfikujący fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF), o ile został nadany.
• Znaczniki identyfikujące konta rachunkowe dla m.in. banków, zakładów ubezpieczeń, funduszy inwestycyjnych, domów maklerskich itd.
• Dane potwierdzające nabycie, wytworzenie lub wykreślenie z ewidencji środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej: w przypadku faktur stanowiących dowód księgowy – numer identyfikujący fakturę w KSeF (o ile został nadany), informacja o rodzaju dowodu potwierdzającego nabycie, wytworzenie lub wykreślenie z ewidencji, numer identyfikacji podatkowej kontrahenta podatnika.
• Wysokość, rodzaj i typ różnicy pomiędzy wynikiem bilansowym a podatkowym.
• Wysokość i rodzaj dochodu podlegającego opodatkowaniu w odniesieniu do podatników opodatkowanych ryczałtem od dochodów spółek.
• Specjalne oznaczenia kont.

Poniżej znajduje się szczegółowy opis zmian wprowadzonych w systemie Softlab ERP by Asseco.

 1. Lata finansowe

W szczególe Parametry firmy dostępnym w słowniku Lata finansowe zostały dodane nowe parametry umożliwiające konfigurację per firma w podziale na lata finansowe:

• SymbolJednostki – symbol jednostki stosowany w e-sprawozdaniach i JPK KR,
• Znacznik_EST – znacznik dla podatnika CIT estońskiego (domyślna wartość 0),
• Znacznik_MSSF – znacznik dla podatnika stosującego MSSF (domyślna wartość 0).

Rys. 1. Parametry związane z JPK CIT w słowniku Lata finansowe

W słownikach Otwarcie nowego roku i Lata finansowe dostępna jest procedura Dodaj rok obrotowy i okresy. Procedura automatycznie przepisuje wartość parametrów SymbolJednostki, Znacznik_EST oraz Znacznik_MSSF do nowo zakładanego roku finansowego, na podstawie wartości w roku poprzednim. Oczywiście, jeśli jest taka konieczność, parametry te można ręcznie edytować po założeniu roku finansowego w szczególe Parametry firmy słownika Lata finansowe.

 2. E-sprawozdania – jednostki

Do oznaczania kodu jednostki na potrzeby JPK CIT (wartości od 1 do 8) wykorzystano słownik e-sprawozdania – jednostki używany do tej pory w konfiguracji e-sprawozdań. W słowniku została dodana kolumna Kod jednostki (JPK CIT) umożliwiająca przypisanie jednostki do jednej z kategorii zdefiniowanej w strukturze pliku JPK_KR_PD:

• 1 – Zestawienie obrotów i sald dla banków,
• 2 – Zestawienie obrotów i sald dla ubezpieczycieli i zakładów reasekuracji,
• 3 – Zestawienie obrotów i sald dla organizacji pożytku publicznego i wolontariatu,
• 4 – Zestawienie obrotów i sald dla funduszy inwestycyjnych,
• 5 – Zestawienie obrotów i sald dla domów maklerskich,
• 6 – Zestawienie obrotów i sald dla SKOK,
• 7 – Zestawienie obrotów i sald dla jednostek pozostałych,
• 8 – Zestawienie obrotów i sald dla jednostek stosujących MSR.

Rys. 2. Słownik e-sprawozdania – jednostki

 3. Plan kont

W związku z wprowadzeniem nowej struktury pliku JPK_KR_PD umożliwiono zarejestrowanie dodatkowych informacji dla kont funkcjonujących w systemie, co pozwala na prawidłowe zbieranie danych niezbędnych do utworzenia pliku JPK CIT. Zgodnie z nową strukturą, konta będą miały znaczniki identyfikujące odpowiednie do przypisanego wcześniej kodu jednostki. Zmiany dotyczą słownika Plan kont i obejmują:

• Możliwość oznakowania kont księgowych znacznikami odpowiednimi dla typu jednostki,
• Możliwość zmiany przypisanych znaczników – procedura Zmień znaczniki kont,
• Rozszerzenie procedur do kopiowania kont o kopiowanie znaczników kont,
• Dodanie procedury umożliwiającej przypisanie znaczników według wzorcowego planu kont,
• Nowy przekrój Konta czynne bez znacznika [1] w słowniku Plan kont prezentujący konta czynne bez przypisanych znaczników.

3.1 Plan kont – znaczniki kont

W słowniku Plan kont dodane zostały trzy parametry opisujące konta księgowe:

• Znacznik konta [1] – podstawowy znacznik konta wynikający z rozporządzenia w sprawie dodatkowego zakresu danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe [S_12_1].
• Znacznik konta [2] – dodatkowy znacznik konta wynikający z ww. rozporządzenia [S_12_2].
• Znacznik konta [PD] – dodatkowy znacznik konta wynikający z ww. rozporządzenia [S_12_3] dla kont przeznaczonych do rozliczenia podatku dochodowego.

Aby opisać konta księgowe znacznikami odpowiednimi dla typu jednostki należy wykonać kilka czynności.

Najpierw w szczególe Parametry firmy słownika Lata finansowe należy wskazać rodzaj jednostki bieżącej firmy w danym roku finansowym. W przykładzie poniżej wskazujemy, że dla bieżącej firmy jest to JednostkaInna.

Rys. 3. Przypisanie symbolu jednostki w słowniku Lata finansowe

Na podstawie parametru SymbolJednostki wyznaczany jest Kod kategorii jednostki powiązany z Symbolem jednostki w słowniku e-sprawozdania – Jednostki. W tym przypadku kodem jednostki jest 7.

Rys. 4. Przypisanie kategorii jednostki w słowniku e-sprawozdania – jednostki

Na podstawie kategorii jednostki podpowiadana jest lista znaczników, możliwych do przypisania do danego konta w planie kont w danym roku finansowym. Lista dostępnych znaczników kont znajduje się w słowniku Znaczniki kont.

Rys. 5. Lista wartości znaczników z ograniczeniem do kategorii jednostki

W przypadku braku przypisania kodu jednostki lista nie jest zawężana do kodu jednostki i wyświetlane są wartości z wszystkich dostępnych jednostek.

Zasady uzupełniania znaczników dla kont:

• W słowniku Plan kont w formularzu edycyjnym konta zostały dodane trzy nowe pola: Znacznik konta [1], Znacznik konta [2] oraz znacznik konta [PD]. Uzupełniając te pola oznaczamy w odpowiedni sposób konta, które będą później wykazywane w JPK_KR_PD.

Rys. 6. Edycja konta w słowniku Plan kont

• Dla znaczników [1] i [2] podpowiadana lista wartości jest ograniczona do znaczników przypisanych do kodu jednostki danej firmy, natomiast lista wartości dla znacznika [PD] jest niezależna od jednostki.
• Kody znaczników przypisywane są w obrębie roku finansowego.
• Pola ze znacznikami [1] i [2] oraz [PD] są możliwe do edycji pod warunkiem, że konta podrzędne nie mają uzupełnionych tych danych.
• Jeśli dla kont podrzędnych te pola są puste, wówczas dopisanie znaczników na koncie nadrzędnym spowoduje automatyczne uzupełnienie tych pól dla kont podrzędnych.
• Edycja jest możliwa zawsze na koncie najniższym.

3.2 Akcja Zmień znaczniki kont

W słowniku Plan kont została dodana nowa akcja (procedura) Zmień znaczniki konta. Umożliwia ona przypisanie znaczników kont dla wskazanego konta. W parametrach procedury możemy wybrać różne opcje przypisania lub skasowania wpisów w polach znaczniki kont.

Rys. 7. Akcja Zmień znaczniki konta w słowniku Plan kont

W zależności od wybranej opcji, znaczniki kont będą uzupełniane dla różnych przypadków:

• tylko dla wskazanego konta,
• wskazanego konta i podrzędnego z pustymi kodami znaczników,
• wskazanego konta i wszystkich kont podrzędnych,
• usunięcia kodów znaczników dla wskazanego konta i kont podrzędnych,
• usunięcia dodatkowych kodów znaczników dla wskazanego konta i kont podrzędnych.

3.3 Akcja Kopiuj konta

Zmodyfikowano akcję Kopiuj konta o możliwość kopiowania znaczników kont. Kody znaczników zostaną skopiowane, jeśli kod jednostki przypisany do danej firmy we wskazanym roku finansowym jest zgodny z kodem jednostki w roku, do którego dane konto kopiujemy.

3.4 Akcja Kopiuj konta między firmami

W przypadku akcji Kopiuj konta między firmami kody znaczników zostaną skopiowane, jeśli kod jednostki przypisany do danej firmy we wskazanym roku finansowym jest zgodny z kodem jednostki firmy w roku, do którego dane konto kopiujemy.

3.5 Automatyczne zakładanie kont – procesy synchronizujące konta

Dla automatycznie zakładanych kont, na przykład podczas synchronizacji kont z kontrahentami, została dodana operacja, która automatycznie przepisuje kody znaczników z konta nadrzędnego, podczas zakładania nowego konta.

3.6 Przekrój prezentujący konta bez znaczników

W słowniku Plan kont dodano nowy przekrój Konta czynne bez znacznika [1] prezentujący konta czynne bez uzupełnionego znacznika [1].

Rys. 8 Słownik Plan kont, przekrój Konta czynne bez znaczników [1]

Konfiguracja

Funkcjonalność wymaga nadania uprawnień: TAK

Funkcjonalność wymaga skonfigurowania: TAK