W systemie Softlab ERP by Asseco został udostępniony nowy mechanizm umożliwiający wycenę bilansową kont walutowych innych niż konta rozrachunkowe oraz konta środków pieniężnych. Mogą to być przykładowo konta otrzymanych kredytów, udzielonych pożyczek lub konta posiadanych akcji i udziałów.

Jednostki prowadzące księgi rachunkowe, które mają składniki aktywów i pasywów wyrażone w walucie obcej, są zobowiązane do wykazywania ich na dzień ujęcia tych składników w księgach rachunkowych, a następnie do urealniania tej wyceny na dzień bilansowy. Dokonuje się tego poprzez ich ponowną wycenę według aktualnego kursu na ten dzień zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 30 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Na podstawie tego przepisu, nie rzadziej niż na dzień bilansowy, wycenia się wyrażone w walutach obcych:

·         składniki aktywów (z wyłączeniem udziałów w jednostkach podporządkowanych wycenianych metodą praw własności) i pasywów – po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez NBP;

·         gotówkę znajdującą się w jednostkach prowadzących kupno i sprzedaż walut obcych – po kursie, po którym nastąpił jej zakup, jednak w wysokości nie wyższej od średniego kursu ogłoszonego na dzień wyceny dla danej waluty przez NBP.

Obowiązek wyceny bilansowej dotyczy przede wszystkim wyrażonych w walucie obcej należności, zobowiązań oraz środków pieniężnych w kasie walutowej i na rachunku walutowym. System Softlab wspiera wycenę tychże składników, od dawna dostarczając procedur do naliczania i księgowania bilansowych różnic kursowych dla rozrachunków oraz środków pieniężnych. Procedur tych jednakże nie można było dotychczas zastosować do kont innych niż rozrachunkowe ani do kont środków pieniężnych, dla których prowadzone są wyciągi bankowe czy raporty kasowe. Aby wyeliminować ten brak, powstał nowy mechanizm umożliwiający wycenę bilansową innych kont walutowych.

Nowy mechanizm wspierający wycenę bilansową kont walutowych to dedykowany słownik Wycena bilansowa kont dostępny w menu Zamknięcie okresu.

Rys. Słownik Wycena bilansowa kont

Słownik zawiera informacje o wykonanych naliczeniach (wycenach). W ich nagłówkach zawarte są następujące informacje:

·         LP – numer kolejny wyceny,

·         Status – status wyceny, dostępne statusy to: Naliczona, Zaakceptowana, Zaksięgowana oraz Anulowana,

·         Rok, Miesiąc – rok i numer okresu, na koniec którego dokonano wyceny,

·         Stan na dzień – data wyceny,

·         Grupa kont – symbol grupy kont, której dotyczy wycena,

·         Dowód księgowy – informacja o dowodzie księgowym: Rodzaj dowodu, Magazyn, Numer, Status,

·         Schemat księgowania – symbol schematu księgowania.

Szczegół Linijki wyceny zawiera szczegółowe dane o pozycjach wyceny, czyli:

·         Konto – symbol konta,

·         Waluta – symbol waluty,

·         Rozrachunek – symbol rozrachunku/klasyfikatora, dotyczy kont rozrachunkowych (klasyfikowanych),

·         Saldo;Wn, Saldo;Ma – saldo w PLN wynikające z ksiąg rachunkowych na dzień wyceny,

·         Saldo w walucie;Wn, Saldo w walucie;Ma – saldo w walucie wynikające z ksiąg rachunkowych na dzień wyceny,

·         Kurs wyceny – kurs (bilansowy) pobierany z tabeli kursów NBP na dzień wyceny,

·         Saldo po wycenie;Wn, Saldo po wycenie;Ma – saldo według kursu wyceny (saldo w walucie * kurs bilansowy),

·         Różnice kursowe – kwota różnic wyliczana jest według algorytmu: Saldo według kursu wyceny – saldo w PLN wynikające z ksiąg rachunkowych na dzień wyceny. Różnice dodatnie i różnice ujemne są wyliczane w zależności od rodzaju konta:

o   Dla kont aktywnych różnice kursowe wyliczane są jako Saldo według kursu wyceny – Saldo w PLN wynikające z ksiąg rachunkowych na dzień wyceny,

o   Dla kont pasywnych różnice kursowe wyliczane są jako Saldo w PLN wynikające z ksiąg rachunkowych na dzień wyceny – Saldo według kursu wyceny.

W słowniku Wycena bilansowa kont dostępne są następujące procedury:

·         Przygotuj nową wycenę – nalicza dane dla nowej wyceny.

·         Usuń wycenę – pozwala usunąć przygotowaną wycenę o statusie Przygotowana lub Anulowana.

·         Zaksięguj – tworzy dokument księgowy dla wyceny, wycena musi mieć status Zaakceptowana.

·         Wycofaj księgowanie – pozwala wycofać dowód wyceny z ksiąg rachunkowych. Można to zrobić, jeśli okres finansowy jest otwarty i stan dowodu w module FK pozwala na jego usunięcie.

Aby przygotować nową wycenę, należy uruchomić procedurę Przygotuj nową wycenę i podać w jej parametrach okres, na koniec którego będzie przygotowana wycena oraz konta dla których ma być przygotowana wycena. Schemat księgowania, według którego będzie stworzony dowód księgowy, jest domyślnie podpowiadany, ale w razie potrzeby użytkownik może go zmienić. Zaznaczając parametr Wg klasyfikatorów/rozrachunków sprawimy, że wynikowy dowód księgowy będzie miał linijki wyceny rozbite na konto, walutę i rozrachunek (klasyfikator), w przeciwnym przypadku linijki będą rozbite wg konta i waluty. Opcja ta dotyczy oczywiście tylko kont rozrachunkowych lub klasyfikowanych. W przypadku tworzenia linijki zbiorczej dla konta klasyfikatorem jest symbol WYCENA + data wyceny.

Procedura analizuje salda w walucie innej niż waluta bazowa konta (lub rozrachunku lub klasyfikatora) ze wskazanej grupy kont na koniec podanego okresu. Jeśli saldo w walucie jest różne od zera, naliczane są różnice kursowe według algorytmu: Saldo według kursu wyceny – saldo w PLN wynikające z ksiąg rachunkowych na dzień wyceny.

Rys. Parametry procedury Przygotuj nową wycenę

Po naliczeniu danych należy je zweryfikować, ustawić status Wycena zaakceptowana i zaksięgować.

Przykład

Działanie mechanizmu zostanie przedstawione na przykładzie wyceny na 31.12.2021 r. kredytów walutowych, których obroty i salda na koniec roku 2021 przedstawiały się następująco:

Konto	Waluta	Obroty Winien	Obroty Ma	Saldo Winien	Saldo Ma
138/01/EUR1	PLN EUR	228 270,00 50 000,00	452 630,00 100 000,00	0,00 0,00	224 360,00 50 000,00
138/01/USD1	PLN EUR	113238,00 30 000,00	187 765,00 50 000,00	0,00 0,00	74 527,00 20 000,00
138/02/EUR2	PLN EUR	0,00	910 780,00 200 000,00	0,00 0,00	910 780,00 200 000,00

Kurs walut na 31.12.2021 r.: EUR = 4,5994, USD = 4,06.

Konto	Waluta	Saldo Winien	Saldo Ma	Saldo Winien wg kursu wyceny	Saldo Ma wg kursu wyceny	Różnica kursowa
138/01/EUR1	EUR	0,00	224 360,00	0,00	229 970,00	-5 610,00 = 224 360,00 – 50 000,00 * 4,5994
138/01/USD1	USD	0,00	74 527,00	0,00	81 200,00	-6 673,00 = 74 527,00 – 20000* 4.06
138/02/EUR2	EUR	0,00	910 780,00	0,00	919 880,00	-9 100,00= 910 780,00 – 200 000,00 * 4,5994

Naliczone w systemie Softlab dane przedstawione są na rysunku poniżej.

Rys. Naliczone dane dla przykładu, parametr wg klasyfikatorów/rozrachunków wyłączony

Rys. Naliczone dane dla przykładu 1, parametr wg klasyfikatorów/rozrachunków włączony

Po naliczeniu i zweryfikowaniu danych, można je zaksięgować procedurą Zaksięguj dostępną w słowniku. Procedura wymaga podania parametrów:

·         Dla dowodu różnic kursowych:

o   Rodzaj dowodu – symbol rodzaju dowodu z rejestru Różnice kursowe.

o   Magazyn – symbol magazynu, podpowiada się symbol magazynu domyślnego dla danej firmy.

o   Schemat księgowania – symbol schematu księgowania, podpowiada się schemat podany podczas naliczania.

o   Data – data dowodu księgowego, podpowiada się dzień, na który wykonana była wycena.

o   Opis – opis dowodu, podpowiada się tekst Wycena kont na dzień …

o   Przenieś do brulionu – znacznik określający, czy dokument po utworzeniu ma od razu zostać zaksięgowany (przeniesiony do dziennika).

·         Dla dowodu storna:

o   Generuj strono – znacznik określa czy podczas księgowania generować również storno dokumentu różnic kursowych, parametr procedury jest inicjowany na podstawie konfiguracji.

o   Rodzaj dowodu – symbol rodzaju dowodu dla storna dokumentu różnic kursowych, jeśli nie podamy rodzaju dowodu, będzie to ten sam rodzaj dowodu jak dla różnic kursowych. Parametr procedury jest inicjowany na podstawie konfiguracji.

o   Data dowodu – data dowodu storna dokumentu różnic kursowych, inicjuje się data o 1 dzień większa niż dowód różnic kursowych.

o   Rodzaj storna – rodzaj storna: czarne lub czerwone, inicjowane jest storno czerwone. Jeśli nie podamy schematu księgowania, utworzony dowód będzie posiadał analogiczne linijki jak dokument stornowany, z tą różnicą, że:

·         dla storna czerwonego kwoty będą miały przeciwny znak,

·         dla storna czarnego konta będą po przeciwnych stronach.

o   Schemat księgowania – schemat księgowania dla storna. Parametr procedury jest inicjowany na podstawie wartości parametru WYCENA_SchRDStorno.

Rys. Parametry procedury Zaksięguj

Przykładowy dowód księgowy:

Rys. Dowód księgowy dla opisywanego przykładu

Rys. Dokument storna wygenerowany z opcją SRed