Najnowsze zmiany w obszarze procedur rejestracji i wykreślenia z rejestru podatników VAT mogą być przyczyną wielu utrudnień dla podatników VAT i ich kontrahentów. Z czym mogą się one wiązać? Największym zagrożeniem jest sytuacja, w której kupujący nie będzie mieć prawa do odliczenia podatku naliczonego, a sprzedawca będzie mieć obowiązek odprowadzenia podatku należnego. Istnieją jednak pewne regulacje prawe, które pozwalają uniknąć wielu kłopotliwych sytuacji, mimo bardzo restrykcyjnego stosowania ww. procedur przez urzędy skarbowe.

Poniżej prezentujemy wybrane – najbardziej istotne dla podatników VAT i ich kontrahentów, regulacje prawne, które pozwalają na zapobieganie negatywnym skutkom wykreślenia z rejestru podatników VAT. Umożliwiają także sprawdzenie przyczyn, z powodu których podatnik nie znajduje się w tym rejestrze.

Przywrócenie do rejestru podatników VAT czynnych

Przepisy ustawy o VAT pozwalają na przywrócenie do rejestru podatników VAT czynnych. Wynika to w szczególności z treści art. 96 ust. 9h ustawy o VAT. Na jego podstawie naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika, o którym mowa w ust. 9 pkt 1-4 i ust. 9a pkt 2, jako podatnika VAT czynnego, bez konieczności składania przez niego zgłoszenia rejestracyjnego. Podatnik powinien wcześniej wykazać, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą, a także przypadku niezłożenia obowiązkowej deklaracji, musi się zobowiązać do niezwłocznego złożenia brakujących dokumentów.

Powyższy przepis przyczynia się do tego, że organ podatkowy może przywrócić do rejestru podatnika, który np.:

• mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem, lub
• nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, lub
• będąc obowiązanym do złożenia deklaracji podatkowej, nie złożył takich deklaracji za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały.

Korzystając z instytucji przywrócenia do rejestru podatników VAT czynnych, podatnik nie ma obowiązku ponownego składania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Konsekwencją tego będzie ciągłość w rejestracji danego podatnika, czyli brak negatywnych skutków związanych z wykreśleniem i ponownym zarejestrowaniem – dla podatnika, jak i dla jego kontrahentów. Powyższa możliwość jest szczególnie ważna w przypadku podatników zarejestrowanych.

Ewidencja statusu w zakresie VAT i weryfikacji przyczyn wykreślenia

Kolejną wartą wymienienia instytucją jest wprowadzenie ewidencji umożliwiającej podatnikowi sprawdzenie aktualnego statusu przedsiębiorcy w zakresie podatku VAT, a w przypadku gdy został on wykreślony z rejestru – sprawdzenia przyczyny tego wykreślenia lub odmowy rejestracji.

Zgodnie z art. 96b ustawy o VAT Szef Krajowej Administracji Skarbowej (poza wykazem podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni) prowadzi w postaci elektronicznej wykazy podmiotów, w odniesieniu do których:

• naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji (lub które zostały wykreślone przez naczelnika z rejestru jako podatnicy VAT),
• rejestracja jako podatników VAT została przywrócona.

Powyższy przepis jest bardzo istotny z punktu widzenia uczestników obrotu gospodarczego, ponieważ weryfikując kontrahenta, możemy z przedstawionych ewidencji dowiedzieć się nie tylko o tym – czy jest on zarejestrowanym podatnikiem VAT, ale również – jeżeli okaże się, że nie jest – sprawdzić co było przyczyną odmowy rejestracji lub też przyczyną jego wykreślenia z rejestru.

Autor:

Dr Agata Błaszczyk, Doradca podatkowy/Właścicielka Kancelarii Prawa Podatkowego

Dr Agata Błaszczyk to praktyk w dziedzinie stosowania prawa i kształtowania strategii podatkowej oraz reprezentowania stron przed organami administracji podatkowej i sądami administracyjnymi. Od wielu lat prowadzi liczne wykłady, szkolenia i doradztwo z obszaru prawa podatkowego, pomocy publicznej, rachunkowości i księgowości oraz pisze artykuły do branżowych czasopism i portali internetowych. Autorka „Blogu o podatkach”. www.kancelariaab.pl, www.blogopodatkach.pl