Wspomaganie rozliczeń z tytułu podatku dochodowego, w tym sporządzania raportu JPK CIT w systemie Asseco Softlab

Od 1 stycznia 2025 roku duzi podatnicy oraz podatkowe grupy kapitałowe mają obowiązek raportowania JPK CIT. Wprawdzie pierwsze raportowanie odbędzie się po zakończeniu roku 2025, ale już od momentu rozpoczęcia księgowań za ten rok wymagane jest dostosowanie systemów FK w taki sposób, aby dane wymagane nowymi strukturami logicznymi były w ewidencjach księgowych.

Jednym z elementów raportu JPK CIT jest rozliczenie podatku dochodowego na zasadach ogólnych, gdzie wykazujemy zagregowane dane o różnicach pomiędzy zyskiem/stratą dla celów rachunkowych a dochodem/stratą dla celów podatkowych. Informacja ta powinna wynikać z prowadzonej szczegółowej ewidencji w systemie finansowo-księgowym i właściwie oznakowanych kont księgowych.

W systemie Asseco Softlab ERP ewidencja na potrzeby rozliczeń podatku dochodowego prowadzona jest z wykorzystaniem odpowiednio zdefiniowanych kont pozabilansowych, na których księgowane są różnice pomiędzy wartością bilansową a podatkową. Wszystkie mechanizmy wykorzystujące to rozwiązanie zostały dostosowane do potrzeb raportowania JPK CIT.

Poniżej przedstawiamy listę funkcjonalności związanych z rozliczeniami podatkowymi CIT/PIT dostępnych w systemie:

  • Konta pozabilansowe o syntetyce P (Różnice pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi) – służą do bieżącego księgowania różnic pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi. Na drugim poziomie analitycznym posiadają podział na rodzaj różnic podatkowych, które od roku 2025 zostały wzbogacone o nowe rodzaje: PX, BR, BX, NP. Obecnie są to następujące rodzaje:
  • TR – Trwałe różnice w kosztach/przychodach pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi
  • PR – Przejściowe różnice w kosztach/przychodach pomiędzy wartościami bilansowymi a podatkowymi
  • PX – Przychody/koszty podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych
  • NP – Dochody (przychody) wolne lub nie zaliczane do przychodów podatkowych lub w stosunku do których przepisów ustawy o podatku dochodowym nie stosuje się oraz koszty związane z takimi przychodami
  • IN – Inne różnice – doliczenia do/odliczenia od dochodu do opodatkowania
  • IP – Inne różnice pomiędzy – doliczenia do/odliczenia od podatku
  • BX – Kwalifikowane prawa własności intelektualnej (IP BOX) – przychody będące przychodami podatkowymi oraz koszty stanowiące koszty uzyskania przychodu
  • BR -Koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową (ulga B+R)
  • Konta pozabilansowe P są tak zdefiniowane, iż na trzecim i kolejnych poziomach analitycznych posiadają identyczne oznaczenia jak konta kosztowe lub przychodowe, w ten sposób oznaczany jest rodzaj kosztu lub przychodu. Przykładowo dla konta 400/00/07 (Amortyzacja środków trwałych – środki transportu) powstaną konta pozabilansowe: P/TR/400/00/07, P/PR/400/00/07, P/PX/400/00/07, P/BR/400/00/07 oraz P/BX/400/00/07. Na tych kontach mogą być również stosowane wymiary kontrolingowe.
  • Konto pozabilansowe RPD – pomocnicze konto wykorzystywane do wypełnienia elementu RPD w JPK CIT. Konto to posiada analityki zgodne z pozycjami węzła RPD w pliku JPK. Na koniec roku na to konto będą przeksięgowane obroty roku z kont pozabilansowych P/TR, P/PX, P/PR, P/NP, P/BR, P/BX.
  • Konta wzorcowe dla zespołu P i RPD wraz ze znacznikami podatkowymi kont wymaganymi w JPK CIT (grupa pozabilansowe).
  • Możliwość oznaczenia kont atrybutem związanym z podziałem na operacje kapitałowe (zyski kapitałowe) i operacje pozostałe, w celu wykazania ich w raporcie „Rozliczenie różnicy pomiędzy podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym a wynikiem finansowym (zyskiem, stratą) brutto”, zgodnie ze strukturą wymaganą w e-sprawozdaniach.
  • Raport Dane do CIT prezentujący przejście od wyniku bilansowego do wyniku podatkowego, kwotę wyliczonego liniowo podatku dochodowego (według stawki rocznej) oraz kalkulację aktywów i rezerw z tytułu podatku dochodowego. Słownik Dane do deklaracji CIT pozwala na przeglądanie danych z możliwością rozbicia na poszczególne konta księgowe. Dane prezentowane są w strukturze hierarchicznej.
  • Deklaracja CIT-8 wraz z załącznikami daje możliwość wygenerowania danych do deklaracji na podstawie obrotów i sald z kont wynikowych i pozabilansowych oraz elektronicznej wysyłki deklaracji.
  • Wspomaganie księgowań na kontach pozabilansowych poprzez możliwość wpisania rodzaju i wartości różnicy podatkowej bezpośrednio na linijce dowodu z kontem bilansowym (kosztowym, przychodowym) oraz automatyczne tworzenie zapisu na koncie pozabilansowym. Dotyczy to zapisów na kontach pozabilansowych P/TR, P/PR, P/PX i innych zawierających na kolejnych poziomach analityki zgodne z kontami wynikowymi (4, 7), które mogą być tworzone automatycznie za pomocą tzw. kręgu kosztów – wówczas mechanizm może zakładać konta w planie kont i nie ma potrzeby ich wcześniejszego definiowania.
  • Szczególne znaczenie mają różnice przejściowe oznaczone symbolami PR i PX – tu bowiem należy wybrać odpowiedni symbol w zależności od daty powstania różnicy. System może wspomagać wyznaczenie tychże rodzajów różnic w schematach księgowania, analizując zapisy z użyciem klasyfikatorów w okresie bilansu otwarcia na kontach P/PX.
  • Możliwość przypisania różnic podatkowych na linijkach dokumentów rejestrowanych w innych modułach (na przykład logistyka i sprzedaż, środki trwałe, sekretariat) i wykorzystanie tych informacji podczas przenoszenia dokumentów do FK i ich automatycznego księgowania.
  • Uwzględnienie różnic podatkowych w takich mechanizmach jak: tworzenie wzorców rozliczeń międzyokresowych kosztów i przychodów, księgowanie nabyć i zbyć środków trwałych, księgowanie amortyzacji, księgowanie bilansowych (niezrealizowanych) różnic kursowych, księgowanie naliczonych i otrzymanych odsetek od należności zapłaconych po terminie zapłaty i odpisów aktualizujących należności, rejestrowanie kosztów samochodów przeznaczonych do działalności mieszanej (w tym paliwa).
  • Mechanizm do wyliczania tzw. ulgi za złe długi w podatku dochodowym i ustalania korekty podstawy opodatkowania.
  • Mechanizm wykluczania z kosztów uzyskania przychodów operacji związanych z zapłatami na rachunki nie występujące na białej liście oraz zapłatami poza mechanizmem podzielonej płatności.
  • Przeksięgowanie na koniec roku (w bilansie zamknięcia) różnic podatkowych: TR, PR, PX, NP z kont P na odpowiednie konta RPD.
  • Automatyczne utworzenie bilansu otwarcia na kontach P/PX poprzez przeniesienie sald kont P/PR i P/PX z bilansu zamknięcia poprzedniego roku.
  • Automatyczne generowanie danych raportowanych w pliku JPK KR PD, w tym wypełnienie elementu RDP w pliku JPK KR PD na podstawie sald rocznych (bez BO) kont RPD.

Niektóre z wymienionych elementów wymagają skonfigurowania, więc jeśli są Państwo zainteresowani to prosimy o kontach z opiekunem wdrożeniowym.

Autor: Jolanta Socha
Architekt oprogramowania
Dział Produkcji Systemów ERP