W module Środki trwałe wprowadzono nową funkcjonalność pozwalającą na tworzenie rezerw, czyli odpisów aktualizujących z tytułu trwałej utraty wartości.
Podstawą prawną wprowadzonych zmian są następujące artykuły ustawy o rachunkowości:
- Zasady wyceny środków trwałych na dzień bilansowy zawarte są w art. 28 ust. 1 pkt 1 stanowiącym podstawę wyceny środków trwałych na dzień bilansowy według cen nabycia lub kosztów wytworzenia (lub wartości przeszacowanej), pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.
- Art. 28 ust. 7. Trwała utrata wartości zachodzi wtedy, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub w całości przewidywanych korzyści ekonomicznych. Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego doprowadzającego wartość składnika aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych do ceny sprzedaży netto, a w przypadku jej braku – do ustalonej w inny sposób wartości godziwej.
W praktyce trwała utrata wartości środka trwałego występuje wtedy, gdy jego wartość bilansowa jest wyższa niż wartość możliwa do odzyskania (np. wskutek uszkodzenia, zużycia technicznego, zmian rynkowych lub likwidacji części działalności).
- Art. 32 ust. 4. W przypadku zmiany technologii produkcji, przeznaczenia do likwidacji, wycofania z używania lub innych przyczyn powodujących trwałą utratę wartości środka trwałego, dokonuje się – w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych – odpowiedniego odpisu aktualizującego jego wartość.
- Art. 32 ust. 5. Odpisy, o których mowa w ust. 4, dotyczące środków trwałych, których wycena została zaktualizowana na podstawie odrębnych przepisów, zmniejszają odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny różnice spowodowane aktualizacją wyceny. Ewentualną nadwyżkę odpisu, o którym mowa w ust. 4, nad różnicami z aktualizacji wyceny zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.
- Art. 35c. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego wartość aktywów, w tym również odpisu z tytułu trwałej utraty wartości, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość danego składnika aktywów i podlega zaliczeniu odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych.
- Zasada ostrożności zawarta w art. 7 ust. 1 pkt 1 nakazuje uwzględniać w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość, zmniejszenia wartości użytkowej składników aktywów, w tym również dokonywane w the o utraty wartości.
Szczegółowe wytyczne ustalania wartości aktywów zawiera Krajowy Standard Rachunkowości nr 4 „Utrata wartości aktywów”.
Nowa funkcjonalność pozwalająca na tworzenie rezerw z tytułu trwałej utraty wartości dotyka wielu miejsc w module Środki trwałe.
W systemie wprowadzono następujące zmiany umożliwiające obsługę rezerw:
- Tworzenie i rozwiązywanie rezerwy z tytułu trwałej utraty wartości obsłużone zostało za pomocą nowego dowodu RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy.
- Utworzono słownik Dokumenty RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy.
- Nowe elementy w słownikach Kartoteki środków, Dziennik operacji oraz w słownikach dokumentów mających wpływ na wartość rezerwy, czyli:
- Dokumenty OT, NO – przyjęcie środka, nieodpłatne przyjęcie,
- Dokumenty WI – zwiększenie wartości inwentarzowej,
- Dokumenty OA – odpis amortyzacyjny/umorzeniowy,
- Dokumenty LT – likwidacja sprzedaż,
- Dokumenty LZ – likwidacja złomowanie, przeniesienie wartości,
- Dokumenty PT – nieodpłatne przekazanie,
- Dokumenty KO – korekta wartości.
- Nowe pola w oknach parametrów procedur służących do zbiorczego wystawiania dokumentów LT, LZ i WI, dostępnych w słowniku Kartoteki środków:
- Wystaw dokumenty LT,
- Wystaw dokumenty LZ,
- Wystaw dokumenty WI.
- W słowniku Kartoteki środków rozszerzono prognozę odpisów z kartoteki o zaplanowane odpisy rezerw.
- Wprowadzono mechanizm wystawiania dokumentów RE dla wybranych kartotek oraz uwzględniono planowanie wartości rezerwy w prognozie amortyzacji na dzień z kartoteki, a także w słowniku Kartoteka na dzień.
- W konfiguratorze 015.010 – Konfiguracja ewidencji i księgowania dokumentów z ST w FK dodano możliwość wyboru nowego sposobu pracy z kluczami kosztowymi.
- Dodano standardowy schemat dekretacji SZ_KLUCZGREZ obsługujący księgowanie rezerw dla dokumentów OT, RE, KO, OA, LT, LZ, WI.
- Utworzono nowy słownik Import dowodów RE pozwalający na wprowadzanie dokumentów RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy z arkusza Excel.
- Dodano parametr włączający mechanizm rezerw w module Środki trwałe.
1. Dokumenty RE – zawiązanie/ rozwiązanie rezerwy
Dodano nowy rodzaj dokumentu RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy oraz dedykowany dla niego słownik Dokumenty RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy.
Rezerwa jest kosztem bilansowym, a nie podatkowym. Dlatego zawiązywanie i rozwiązywanie rezerw jest udostępnione w ciągu bilansowym. W ciągu podatkowym operacje te są zablokowane.
Nowy słownik Dokumenty RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy dostępny jest w menu Środki trwałe → Operacje oraz ze słownika Kartoteki środków za pomocą procedury RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy lub przycisku RE.

Rys. 1. Menu Środki trwałe → Operacje → Dokumenty RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy
Słownik Dokumenty RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy udostępnia następujące informacje:
- RD – rodzaj dokumentu,
- Kartoteka;NIW – numer inwentarzowy kartoteki,
- Kartoteka;Typ – typ kartoteki (np. ST, WNP),
- Kartoteka;Nazwa – nazwa kartoteki,
- Operacja;Data – data operacji,
- Operacja;Kod – kod operacji,
- Operacja;Opis – opis operacji, domyślna wartość to Zawiązanie / rozwiązanie rezerwy,
- Rezerwa +/- – wartość zwiększenia/zmniejszenia rezerwy dla ciągu podstawowego,
- Rezerwa +/- (ciąg BIS) – wartość zwiększenia/zmniejszenia rezerwy dla ciągu BIS (przy standardowej konfiguracji nie ma możliwości wprowadzenia wartości dla ciągu BIS),
- Stan – stan dokumentu (Edycja, Brulion),
- ND – numer dokumentu liczbowy,
- Numer dokumentu – numer dokumentu,
- NzD – numer z dziennika operacji,
- Zaksięgowany – informacja, czy dokument został zaksięgowany.

Rys. 2. Słownik Dokumenty RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy
W oknie edycyjnym słownika w nieedytowanych polach informacyjnych Rezerwa +/- od; do mamy podany zakres możliwej do wprowadzenia rezerwy.
Na poniższym przykładzie jest to kwota od -1999,00 do 0. Na kartotece jest już zawiązana rezerwa do pełnej wartości więc można ją jedynie zmniejszyć.

Rys. 3. Okno edycyjne słownika Dokumenty RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy
Pomimo wskazania kwoty minimalnej i maksymalnej może się zdarzyć sytuacja, gdy dostaniemy taki komunikat jak na rysunku poniżej:

Rys. 4. Komunikat informujący o błędnej kwocie rezerwy
Powyższa sytuacja wynika z faktu, że system automatycznie generuje brakujące odpisy amortyzacyjne (OA) przed dokumentami RE, jeżeli pomiędzy datą ostatniego odpisu a datą dokumentu RE nie wszystkie odpisy były naliczone.
Przykładowo, jeśli ostatni odpis dla danej kartoteki został wystawiony za kwiecień, a chcemy wystawić dokument RE w czerwcu, system automatycznie doda brakujące odpisy OA przed dokumentem RE. Tak utworzony odpis wpływa na zakres kwot rezerwy, które można wprowadzić w dokumencie RE.
Uwaga! Zaleca się wystawianie dokumentów RE dopiero po wcześniejszym uzupełnieniu wszystkich odpisów amortyzacyjnych.
Zaksięgowanie dokumentu skutkuje zapisaniem odpowiednich kwot na kontach. Symbol RezerwaRR oznacza rozwiązanie rezerwy, a symbol RezerwaZR zawiązanie rezerwy.

Rys. 5. Rozksięgowania dla dowodu RE
2. Rezerwy w słownikach Kartoteka środków i Dziennik operacji
Funkcjonalność rezerw została obsłużona w słownikach Kartoteka środków oraz Dziennik operacji.
W słowniku Kartoteki środków w zakładce Dane podstawowe dodano kolumny:
- Wartość;Rezerwa – aktualna wartość rezerwy dla kartoteki,
- Netto-Rezerwa – aktualna wartość netto pomniejszona o wartość rezerwy.
W słowniku i szczególe Dziennik operacji w zakładce Dane podstawowe dodano kolumny:
- Wartość rezerwy – wartość rezerwy na kartotece po wystawieniu dokumentu,
- Netto-Rezerwa – wartość netto pomniejszona o wartość rezerwy po wystawieniu dokumentu,
- Rezerwa +/- – wartość zwiększenia/zmniejszenia rezerwy bieżącym dokumentem.

Rys. 6. Nowe kolumny w słowniku Kartoteka środków i szczególe Dziennik operacji
3. Rezerwy w dokumentach OT, NO – przyjęcie środka, nieodpłatne przyjęcie
W przypadku dokumentu OT dodanie rezerwy będzie miało sens dla dokumentów wprowadzanych na BO lub przenoszonych z innej bazy ze stanem faktycznym. Dla wprowadzanych na bieżąco środków pole rezerwy nie powinno być wypełniane.
W oknie edycyjnym słownika Dokumenty OT, NO – przyjęcie środka, nieodpłatne przyjęcie, w zakładce Dane podstawowe, dodano pole Wartość rezerwy. Analogiczne pole znajduje się w zakładce Dane BIS, ale przy standardowej konfiguracji rezerwa dla ciągu BIS jest nieobsługiwana.

Rys. 7. Okno edycyjne dokumentu OT, zakładka Dane podstawowe, pole Wartość rezerwy
W słowniku Dokumenty OT, NO – przyjęcie środka, nieodpłatne przyjęcie, w zakładce Dane podstawowe, dodano kolumnę Wartość;Rezerwy, w której widnieje informacja o kwocie zawiązanej rezerwy.

Rys. 8. Zawiązanie rezerwy na dokumencie OT, rozksięgowania dla dokumentu OT
4. Rezerwy w dokumentach WI – zwiększenie wartości inwentarzowej
Dowód WI służy do wprowadzania zwiększenia wartości inwentarzowej, np. zakupów. W tym przypadku prawdopodobnie nie będzie potrzeby wprowadzania rezerwy tym dokumentem, chociaż – podobnie jak dla dowodu OT – jest to możliwe.
Dokument WI umożliwia także korektę błędnie podanej wartości inwentarzowej oraz wartości umorzonej z wcześniejszych dokumentów dotyczących kartoteki. Taka korekta jest konieczna w sytuacji, gdy dla kartoteki wprowadzono już inne dokumenty, np. odpisy amortyzacyjne, których nie można usunąć.
Korekta wartości inwentarzowej i umorzonej wprowadzana dokumentem WI może być zarówno dodatnia, jak i ujemna. Jeśli na kartotece jest już zawiązana rezerwa, może być konieczne dokonanie korekty rezerwy, aby jej wartość na kartotece była prawidłowa.
W słowniku Dokumenty WI – zwiększenie wartości inwentarzowej w zakładce Dane podstawowe dodano kolumnę Rezerwa +/-, w której widnieje wartość zwiększenia/zmniejszenia rezerwy kartoteki.
W oknie edycyjnym tego słownika w zakładkach Dane podstawowe i Dane BIS, dodano:
- pole Rezerwa +/- – wartość zmiany rezerwy dla kartoteki,
- sekcję Informacje o wartościach kartoteki przed dowodem. Uwzględniono w niej następujące informacje:
- Wartość inwentarzowa – wartość inwentarzowa (WI) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Wartość umorzona – wartość umorzenia (WU) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Rezerwa – wartość rezerwy kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Netto – wartość netto (WI-WU) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Netto-Rezerwa – wartość netto kartoteki pomniejszona o wartość rezerwy (WI-WU-Rezerwa) przed wystawieniem dowodu.
Wprowadzenie nieprawidłowych kwot spowoduje wyświetlenie komunikatu informującego o poprawnym zakresie wartości kwoty rezerwy.

Rys. 9. Błędnie wprowadzone kwoty na dokumencie WI
Uwaga! Dokument WI jako dokument korygujący powinno się stosować wyłącznie w sytuacjach, gdy nie ma możliwości skorygowania błędu na dokumencie OT lub na dokumencie WI, który wprowadził nieprawidłowe dane.
Zawsze korzystniejszym rozwiązaniem jest wyksięgowanie dokumentów występujących po dokumencie OT lub po ostatnim WI, wprowadzenie odpowiednich korekt na właściwym dokumencie, a następnie ponowne naliczenie i zaksięgowanie amortyzacji.
Poniżej przedstawiono rozksięgowania dla dowodu WI uwzględniające rezerwy:

Rys. 10. Zawiązanie rezerwy na dokumencie WI, rozksięgowania dla dokumentu WI
5. Rezerwy w dokumentach OA – odpis amortyzacyjny/umorzeniowy
W oknie edycyjnym słownika Dokumenty OA – odpis amortyzacyjny/umorzeniowy, w zakładce Dane podstawowe, dodano pole Rezerwa +/-. Widnieje w nim wartość zmiany rezerwy +/- dla ciągu podstawowego. Analogiczne pole znajduje się w zakładce Dane BIS, ale w standardowej konfiguracji jest ono nieobsługiwane.

Rys. 11. Okno edycyjne dokumentu OA, pole Rezerwa +/-
W zakładce Dane podstawowe słownika dodano kolumnę Rezerwa +/-, w której widnieją wartości zmiany rezerwy dla odpisów amortyzacyjnych. Odpowiednia kwota w polu Rezerwa +/- wyliczana jest automatycznie.

Rys. 12. Słownik Dokumenty OA – odpis amortyzacyjny/umorzeniowy, kolumna Rezerwa+/- i szczegół Rozksięgowania dla dowodu
6. Rezerwy w dokumentach likwidacji – LT, LZ, PT
6.1 Dokumenty LT – likwidacja sprzedaż, Dokumenty LZ – likwidacja złomowanie, przeniesienie wartości
Dodano obsługę rezerwy na kartotekach zmienianych dokumentem likwidacji LT lub LZ.
Likwidacja środka trwałego pociąga za sobą likwidację wartości rezerwy na kartotece. W związku z tym dokumenty LT i LZ muszą obsługiwać również zmianę wartości rezerwy na kartotece środka trwałego.
W oknach edycyjnych słowników Dokumenty LT – likwidacja sprzedaż oraz Dokumenty LZ – likwidacja złomowanie, w zakładkach Dane podstawowe i Dane BIS, dodano:
- pole Rezerwa +/- – wartość zmiany rezerwy dla kartoteki,
- sekcję Informacje o wartościach kartoteki przed dowodem. Uwzględniono w niej następujące informacje:
- Wartość inwentarzowa – wartość inwentarzowa (WI) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Wartość umorzona – wartość umorzenia (WU) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Rezerwa – wartość rezerwy kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Netto – wartość netto (WI-WU) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Netto-Rezerwa – wartość netto kartoteki pomniejszona o wartość rezerwy (WI-WU-Rezerwa) przed wystawieniem dowodu.
Poniżej przykład likwidacji całkowitej dokumentem LT.

Rys. 13. Nowa sekcja w oknie edycyjnym słownika Dokumenty LT – likwidacja sprzedaż
Uwaga! Wartości wprowadzane w polach Wartość inwentarzowa i Wartość umorzenia zmniejszają odpowiednio wartość inwentarzową i wartość umorzenia środka trwałego w kartotece.
Pole Rezerwa +/- służy do wprowadzania zmian w wartości rezerwy. Wpisanie wartości dodatniej zwiększy rezerwę w kartotece. Aby zmniejszyć lub całkowicie zdjąć rezerwę, należy wprowadzić wartość ujemną.
Likwidacja całkowita musi zdejmować całą wartość rezerwy z kartoteki.
Poniżej przykład stanu kartoteki po wystawieniu dowodu likwidacji całkowitej środka trwałego (LT).

Rys. 14. Stan kartoteki po likwidacji całkowitej dowodem LT
Na poniższym rysunku przedstawiono rozksięgowania dla dowodu LT z uwzględnieniem rezerw:

Rys. 15. Słownik Dokumenty LT – likwidacja sprzedaż, szczegół Rozksięgowania dla dowodu
Księgowanie dowodu LT w słowniku Dowody przedstawiono na poniższym rysunku:

Rys. 16. Słownik Dowody, szczegół Dowód
W przypadku likwidacji częściowej, jeśli użytkownik poda kwotę mniejszą niż możliwa do likwidacji, system automatycznie przeliczy wartości w polach Wartość umorzona oraz Rezerwa +/- (wartość zmiany rezerwy). Podana kwota stanowi wówczas najmniejszą dopuszczalną wartość, którą można zdjąć z kartoteki.
Największą możliwą wartością rezerwy do likwidacji jest zawsze aktualna wartość rezerwy na kartotece środka trwałego. To użytkownik decyduje, w jakim stopniu likwidowana część środka wpływa na zmniejszenie wartości rezerwy w kartotece środka trwałego.
Jeżeli wprowadzona wartość pola Rezerwa +/- wykracza poza dopuszczalny zakres, system wyświetla odpowiedni komunikat.

Rys. 17. Komunikat informujący o kwocie rezerwy spoza dopuszczalnego zakresu

Rys. 18. Stan kartoteki po likwidacji częściowej dowodem LT
6.2 Dokumenty PT – nieodpłatne przekazanie
W oknie edycyjnym słownika Dokumenty PT – nieodpłatne przekazanie, w zakładkach Dane podstawowe i Dane BIS, dodano:
- pole Rezerwa +/- – wartość zmiany rezerwy dla kartoteki,
- sekcję Informacje o wartościach kartoteki przed dowodem. W uwzględniono w niej następujące informacje:
- Wartość inwentarzowa – wartość inwentarzowa (WI) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Wartość umorzona – wartość umorzenia (WU) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Rezerwa – wartość rezerwy kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Netto – wartość netto (WI-WU) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Netto-Rezerwa – wartość netto kartoteki pomniejszona o wartość rezerwy (WI-WU-Rezerwa) przed wystawieniem dowodu.

Rys. 19. Nowe elementy w oknie edycyjnym słownika Dokumenty PT – nieodpłatne przekazanie
Uwaga! Wartości wprowadzane w polach Wartość inwentarzowa i Wartość umorzenia zmniejszają odpowiednio wartość inwentarzową i wartość umorzenia środka trwałego w kartotece.
Pole Rezerwa +/- służy do wprowadzania zmian w wartości rezerwy. Wpisanie wartości dodatniej zwiększy rezerwę w kartotece. Aby zmniejszyć lub całkowicie zdjąć rezerwę, należy wprowadzić wartość ujemną.
Likwidacja całkowita musi zdejmować całą wartość rezerwy z kartoteki.
Poniżej przykład stanu kartoteki po wystawieniu dowodu PT – nieodpłatne przekazanie.

Rys. 20. Stan kartoteki po likwidacji całkowitej dowodem PT
W przypadku likwidacji częściowej, jeśli użytkownik poda kwotę mniejszą niż możliwa do likwidacji, system automatycznie przeliczy wartości w polach Wartość umorzona oraz Rezerwa +/- (wartość zmiany rezerwy). Podana kwota stanowi wówczas najmniejszą dopuszczalną wartość, którą można zdjąć z kartoteki.
Największą możliwą wartością rezerwy do likwidacji jest zawsze aktualna wartość rezerwy na kartotece środka trwałego. To użytkownik decyduje, w jakim stopniu likwidowana część środka wpływa na zmniejszenie wartości rezerwy w kartotece środka trwałego.
Jeżeli wprowadzona wartość pola Rezerwa +/- wykracza poza dopuszczalny zakres, system wyświetla odpowiedni komunikat.
6.3 Dokumenty likwidacji a amortyzacja wsteczna
W przypadku wystawienia dokumentu likwidacji całkowitej, jeżeli pomiędzy datą przyjęcia środka a datą wystawienia dokumentu likwidacji występują miesiące z nienaliczoną amortyzacją, kwoty prezentowane na dokumencie likwidacji zostaną automatycznie zaktualizowane. Kwota w kolumnie Rezerwa +/- zostanie skorygowana do wartości rezerwy kartoteki po wystawionych automatycznie dowodach OA – odpis amortyzacyjny, umorzeniowy i ZA – zerowanie amortyzacji.
Po przeliczeniu wartości dokument zostanie zapisany z uwzględnieniem tych zmian.
Przykład
Dla kartoteki NIW 000072 występuje tylko jeden dowód (OT) z datą operacji 2025-12-31.
Dla tej kartoteki występuje rezerwa do pełnej wartości netto.

Rys. 21. Kartoteka 00072, dokument OT z dnia 2025-12-31
Na dzień 2026-03-15 nie została naliczona amortyzacja i wystawiono w tym dniu dokument likwidacji LT, gdzie:
- Wartość inwentarzowa = 1 976,57,
- Wartość umorzona = 0,
- Rezerwa +/- = -1 976,57.

Rys. 22. Dokument LT wystawiony dnia 2026-03-15
System automatycznie wystawił dowód ZA – zerowanie amortyzacji (na dzień 2026-01-01) oraz dowody OA – odpis amortyzacyjny za zaległe miesiące (styczeń, luty). W związku z tym zmieniła się Wartość umorzenia oraz Rezerwa na kartotece.

Rys. 23. Automatycznie wystawione dokumenty ZA i OA
W konsekwencji zmienione zostały wartości na dokumencie likwidacji (LT), zachowując zamysł likwidacji całkowitej. Wartości na dowodzie LT zostały zaktualizowane wartościami:
- Wartość umorzona = 98,82,
- Rezerwa +/- = -1877,75.

Taka sytuacja nie zachodzi, gdy dokonujemy likwidacji częściowej. W takie sytuacji należy najpierw naliczyć odpisy amortyzacyjne, aby być na bieżąco, a następnie wystawić dokument LT. Użytkownik sam musi podjąć decyzję, o ile ma się zmniejszyć rezerwa na kartotece.
7. Rezerwy w dokumentach KO – korekta wartości
W oknie edycyjnym słownika Dokumenty KO – korekta wartości, w zakładkach Dane podstawowe i Dane BIS, dodano:
- pole Rezerwa +/- – wartość zmiany rezerwy dla kartoteki, ponieważ korekta na minus umorzenia może pociągać za sobą korektę rezerwy kartoteki
- sekcję Informacje o wartościach kartoteki przed dowodem. Uwzględniono w niej następujące informacje:
- Wartość inwentarzowa – wartość inwentarzowa (WI) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Wartość umorzona – wartość umorzenia (WU) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Rezerwa – wartość rezerwy kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Netto – wartość netto (WI-WU) kartoteki przed wystawieniem dowodu.
- Netto-Rezerwa – wartość netto kartoteki pomniejszona o wartość rezerwy (WI-WU-Rezerwa) przed wystawieniem dowodu.

Rys. 24. Nowe elementy w oknie edycyjnym słownika Dokumenty KO – korekta wartości
8. Zbiorcze wystawianie dokumentów LT, LZ i WI
Wprowadzono zmiany w akcjach służących do zbiorczego wystawiania dokumentów. Dostępne są one w słowniku Kartoteki środków w menu Procedury:
- Wystaw dokumenty LT, Wystaw dokumenty LZ – dokumenty wystawiane za pomocą tych procedur są likwidacją całkowitą. Tak wystawiany dokument całkowicie zdejmuje wartość rezerwy z kartoteki środka trwałego.

Rys. 25. Okno parametrów procedury Wystaw dokumenty LT

Rys. 26. Szczegół Dziennik operacji po wykonaniu procedury Wystaw dokumenty LT
- Wystaw dokumenty WI – w oknie procedury dodano pole Rezerwa +/-, czyli wartość zmiany rezerwy dla kartoteki.
W przypadku tej procedury użytkownik odpowiada za wprowadzenie właściwych kwot. W przypadku podania błędnych kwot, użytkownik otrzymuje odpowiedni komunikat.
W praktyce, o ile dokument WI ma sens jako forma dodatkowego zakupu, o tyle wprowadzanie korekt wartości inwentarzowej, umorzenia czy rezerwy o stałe kwoty na tym samym dokumencie wydaje się mieć uzasadnienie głównie w przypadku grup środków posiadających identyczne dane.

Rys. 27. Procedura Wystaw dokumenty WI z nowym polem Rezerwa +/-
9. Prognoza odpisów z kartoteki, uwzględnienie prognozy kwot rezerw
W słowniku Kartoteki środków rozszerzono prognozę odpisów z kartoteki o zaplanowane odpisy rezerw.
Rezerwa na trwałą utratę wartości środka trwałego, wprowadzona, np. podczas przyjmowania tego środka dokumentem OT, jest brana pod uwagę w prognozie odpisów.
Zawiązana rezerwa będzie brana pod uwagę zarówno podczas naliczania amortyzacji, jak i w prognozie odpisów.
Prognozę amortyzacji dla środka trwałego można obejrzeć w szczególe Prognoza odpisów w słowniku Kartoteki środków, a także po użyciu procedury Prognoza w osobnym słowniku.
W tabeli prognozy dodano nowe kolumny, w których rezerwa jest uwzględniona w prognozie odpisów:
- Rezerwa;Rezerwa +/- – wartość zmiany rezerwy dla ciągu podstawowego.
- Rezerwa;Suma – suma zmiany rezerwy dla ciągu podstawowego.
- Rezerwa (ciąg BIS);Rezerwa +/- – wartość zmiany rezerwy dla ciągu BIS.
- Rezerwa (ciąg BIS);Suma – suma zmiany rezerwy dla ciągu BIS.

Rys. 28. Prognoza odpisów z uwzględnieniem rezerwy
10. Słownik Kartoteka na dzień – uwzględnienie rezerw
Słownik Kartoteka na dzień pozwala analizować stan kartoteki środków stałych na zadany dzień. Po wybraniu daty w filtrze Kartoteka na dzień w słowniku pojawią się, tak jak dotychczas, dane pokazujące wartości kartoteki na zadany dzień oraz dodatkowo wartość rezerwy.
W tym celu dodano kolumny, które umożliwiają monitorowanie wartości rezerw tworzonych na trwałą utratę wartości aktywów i dostępne są w zakładkach:
- Dane podstawowe – kolumna Wartość;rezerwy,
- Dane BIS – kolumna Wartość (ciąg BIS);rezerwy,
- Ciąg podstawowy i BIS – kolumny Wartość rezerwy;Podstawowa oraz Wartość rezerwy;BIS.
Poniżej przedstawiono widok słownika Kartoteka na dzień z widoczną zakładką Dane podstawowe:

Rys. 29. Słownik Kartoteka na dzień, kolumna Wartość;rezerwy
11. Wystawianie rezerwy dla grupy środków
W słowniku Kartoteka środków udostępniono procedurę Wystaw dokumenty RE. W oknie procedury weryfikujemy datę dowodu. Po zatwierdzeniu procedury wystawione zostaną rezerwy dla wybranych kartotek do wartości netto każdej z nich.

Rys. 30. Procedura Wystaw dokumenty RE
12. Metody prowadzenia ewidencji ST z zastosowaniem pól Rezerwa +/-
Pole Rezerwa +/- dodano na dokumentach OT, OA, KO, WI, LT, LZ oraz PT, ponieważ ich wystawienie może wpływać na wartość rezerwy kartoteki środka trwałego oraz na dokumencie RE – zawiązanie/rozwiązanie rezerwy. Zmiany rezerwy na kartotece mogą być zawarte we wszystkich powyższych dokumentach.
Możliwa jest także ewidencja rezerw, w której zmiany rezerwy będą wyłącznie zawarte w dwóch dokumentach, czyli RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy oraz OA – odpis amortyzacyjny, gdzie odpis rezerwy wyliczany jest automatycznie.
Należy wtedy korygować wartość rezerwy kartoteki wystawiając dowód RE:
- przed wystawieniem dokumentów KO, WI, LT, LZ, PT,
- w przypadku dokumentu OT – po jego utworzeniu
Takie podejście pozwala, aby wszystkie zmiany rezerw były rejestrowane tylko na dokumentach RE oraz OA. Ma jednak swoje ograniczenia — operacja wymaga tworzenia dwóch dokumentów, a dodatkowo może prowadzić do niespójności danych, np. gdy dokument LT zostanie usunięty, a powiązany wcześniej dokument RE pozostanie w systemie.
Wybór sposobu pracy należy do użytkownika, jednak dla bezpieczeństwa i przejrzystości ewidencji środków trwałych warto przyjąć jednolitą zasadę postępowania w całej organizacji.
13. Import dokumentów RE
W systemie dodano słownik Import dowodów RE pozwalający na wprowadzanie dokumentów RE – zawiązanie / rozwiązanie rezerwy z arkusza Excel oraz pracę na danych, z których mają powstać dokumenty RE.
Ta zmiana ułatwia wprowadzanie większej liczby dokumentów RE, szczególnie w przypadku, gdy dane na dokumencie RE mają podlegać dodatkowej weryfikacji przed zaimportowaniem do słownika Kartoteki środków.
W menu Wdrożenie → Importy → Importy ST dostępny jest nowy słownik Import dokumentów RE. W słowniku można wprowadzić dane bezpośrednio lub skorzystać z procedury Import z pliku XLS pobierającej dane z arkusza Excel w odpowiednim formacie. Szablon arkusza Excel można pobrać korzystając z procedury Pobierz szablon importu. Szablon arkusza zawiera informacje pomocnicze z opisem pól oraz przykład poprawnie wprowadzonych danych.
Uwaga! Przed importem dokumentów RE należy pamiętać o naliczeniu bieżącej amortyzacji kartotek.

Rys. 31. Import z pliku XLS
Pobrane dane można edytować w tabeli głównej słownika lub w oknie edycyjnym.

Rys. 32. Okienko edycyjne słownika Import dowodów RE
Pola w tabeli importu oznaczone na czerwono zawierają dodatkową informację o błędnych danych w tabeli, jeśli takie występują.

Rys. 33. Błędne dane w słowniku Import dokumentów RE
Po weryfikacji danych w menu Status eksportu zaznaczamy Eksportuj. Zmiana statusu na Wyeksportowany powoduje utworzenie dokumentu RE.

Rys. 34. Zmiana statusu, tworzenie dokumentu RE
Konfiguracja
Funkcjonalność wymaga nadania uprawnień: NIE
Funkcjonalność wymaga skonfigurowania: TAK